Prasanna

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 7 ਦਰਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 7 ਦਰਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਦਰਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ।

(i) ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਲੱਕੜਹਾਰਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਜੰਗਲ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਜੰਗਲ ਸਾਨੂੰ ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਲੱਕੜੀ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਛਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੱਢਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ।

(ii) ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗਲਤ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਗ਼ਲਤ (✗) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

(ਉ) ਬਿਰਖੂ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ-
(✗)

(ਅ) ਬਿਰਖੂ ਇੱਕ ਲੱਕੜਹਾਰਾ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ-
(✓)

(ਬ) ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
ਉੱਤਰ-
(✗)

(ਸ) ਦਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੂ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਦਿੱਤੀ ।
ਉੱਤਰ-
(✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬਿਰਖੂ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਿਰਖੂ ਲੱਕੜਾਂ ਵੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬਿਰਖੂ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਡਿਗ ਪਈ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਿਰਖੂ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਡਿਗ ਪਈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਬਿਰਖੂ ਨੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਿਰਖੂ ਨੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਕੁਹਾੜੀ ਮੈਨੂੰ ਮੋੜ ਦੇ । ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੰਨੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਨਵੀਂ ਕੁਹਾੜੀ ਲੈ ਸਕਾਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਸਨ ? .
ਉੱਤਰ-
ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਸਨ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਦਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੂ ਦੀ ਸਚਾਈ ਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ-
ਦਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੁ ਦੀ ਸਚਾਈ ਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੂ ਨੂੰ ਕੀ ਨਸੀਹਤ ਦਿੱਤੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਦਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੂ ਨੂੰ ਨਸੀਹਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤੂੰ ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਰੁੱਖ ਵੀ ਲਾਇਆ ਕਰ । ਸਾਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ : (ਖਿੜ, ਤਿੰਨ, ਪਾਰ, ਰੱਖ, ਹਰਾ-ਭਰਾ)

(ਉ)ਬਿਰਖੁ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ …………………… ’ਚੋਂ ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ।
ਉੱਤਰ-
ਬਿਰਖੁ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੱਖ ‘ਚੋਂ ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ।

(ਅ) ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ …………………………. ਕਰੋ ।
ਉੱਤਰ-
ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੋ ।

(ਇ) ਦਰਿਆ ਵਿਚ ……………………………. ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਡਿਗੀਆਂ ਨੇ ।
ਉੱਤਰ-
ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਡਿਗੀਆਂ ਨੇ ।

(ਸ) ਬਿਰਖੂ ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ ਵੇਖ ਕੇ ……………………………….. ਪਿਆ ।
ਉੱਤਰ-
ਬਿਰਖੂ ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ ਵੇਖ ਕੇ ਖਿੜ ਪਿਆ ।

(ਹ) ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾਓ ਧਰਤੀ ਨੂੰ …………………….. ਰੱਖੋ ।
ਉੱਤਰ-
ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾਓ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਾ| ਭਰਾ ਰੱਖੋ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਬਣਾਓ : ਲੱਕੜਹਾਰਾ, ਦਰਿਆ, ਜੰਗਲ, ਛੱਲ, ਕੁਹਾੜੀ, ਮਿਹਨਤੀ, ਰੁੱਖ, ਧਰਤੀ ।
ਉੱਤਰ-

• ਲੱਕੜਹਾਰਾ ਲੱਕੜਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਵੱਢਣ ,ਵਾਲਾ-ਲੱਕੜਹਾਰਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਲੱਕੜਾਂ ਵੱਢ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
• ਦਰਿਆ (ਪਾਣੀ ਦਾ ਲੰਮਾ ਤੇ ਚੌੜਾ ਵਹਿਣੀ ਸਤਲੁਜ ਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ ।
• ਜੰਗਲ (ਵਣ, ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਰੁੱਖਾਂ-ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਉੱਗੇ ਹੋਣਾ)-ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਵੱਢਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ।
• ਛੱਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਲਹਿਰ)-ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਛੱਲਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
• ਕੁਹਾੜੀ ਲੱਕੜਾਂ ਵੱਢਣ ਦਾ ਸੰਦ-ਕੁਹਾੜੀ ਲੱਕੜਾਂ ਵੱਢਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ।
• ਮਿਹਨਤੀ (ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਰਾਮ ਬੜਾ ਮਿਹਨਤੀ ਲੜਕਾ ਹੈ ।
• ਰੁੱਖ ਦਰੱਖ਼ਤ)-ਸਾਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ।
• ਧਰਤੀ ਜ਼ਮੀਨ)-ਧਰਤੀ ਗੋਲ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸਮਝੋ ਤੇ ਲਿਖੋ :
ਰੁੱਖ – ਰੁੱਖਾਂ
लॅवर – …………………………
ਕੁਹਾੜੀ – …………………………
ਛੱਲ – …………………………
ਬੁਟੀ – …………………………
ਉੱਤਰ-
ਰੁੱਖ – ਰੁੱਖਾਂ
ਲੱਕੜ – ਲੱਕੜਾਂ
ਕੁਹਾੜੀ – ਕੁਹਾੜੀਆਂ
ਛੱਲ – ਛੱਲਾਂ
ਬੂਟੀ – ਬੂਟੀਆਂ ।

(iii) ਪੜੋ, ਸਮਝੋ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :
ਬਿਰਖੂ ਇੱਕ ਲੱਕੜਹਾਰਾ ਸੀ । ਉਹ ਦਰਿਆ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੱਖ ‘ਚੋਂ ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ । ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਇਸ ਪਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ । ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਰਿਆ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਬਿਰਖੂ ਜਦੋਂ ਵਾਪਸ ਘਰ ਪਰਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕ ਛੱਲ ਆਈ, ਉਸ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿਗੀ । ਬਿਰਖੁ ਨੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਦਰਿਆਦਰਿਆ ! ਮੇਰੀ ਕੁਹਾੜੀ ਮੈਨੂੰ ਮੋੜ ਦੇ !” ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਏਨੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਨਵੀਂ ਕੁਹਾੜੀ ਲੈ ਸਕਾਂ ! ਇਹ ਕੁਹਾੜੀ ਅਜੇ ਮੈਂ ਕੱਲ ਹੀ ਖ਼ਰੀਦੀ ਸੀ । ਪਿਆਰੇ ਦਰਿਆ ! ਮੇਰੀ ਕੁਹਾੜੀ ਕੱਢ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਜਾ ਸਕਾਂ ।”

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-
1. ਬਿਰਖੂ ਕਿੱਥੇ ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ?
2. ਬਿਰਖੂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ?
3. ਦਰਿਆ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ ?
4. ਬਿਰਖੂ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਡਿਗ ਪਈ ?
5. ਬਿਰਖੂ ਕੁਹਾੜੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕਦਾ ?
ਉੱਤਰ-
1. ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਰਲੇ ਪਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇਕ ਰੱਖ ਵਿਚ ।
2. ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ।
3. ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਚੜਿਆ , ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ।
4. ਬਿਰਖੂ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਛੱਲ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁਟ ਕੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਡਿਗ ਨੂੰ ਚ ਪਈ ।
5. ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਕੁਹਾੜੀ ਖ਼ਰੀਦਣ ਜੋਗੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ।

(iv) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਜੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਬਿਰਖੂ ਕੌਣ (ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਲੱਕੜਹਾਰਾ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬਿਰਖੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖ ਵਿਚ ਕੀ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਲੱਕੜਾਂ ਕੱਟਣ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬਿਰਖੂ ਘਰ ਕਦੋਂ ਮੁੜਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਸ਼ਾਮੀਂ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਬਿਰਖੂ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਕਿੱਥੇ ਡਿਗ ਪਈ ?
ਉੱਤਰ-
ਦਰਿਆ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਦਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੁ ਅੱਗੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ?
ਉੱਤਰ-
ਤਿੰਨ (✓)!

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6. ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜਾਂ ਦਾ ਮੁੱਠਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਇੱਕ ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਬਿਰਖੂ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੱਸਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਲੋਹੇ ਦੀ ਨੂੰ (✓) !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਦਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਰਖੁ ਮਿਹਨਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਸੱਚਾ (✓) !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਦਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ-
ਤਿੰਨੇ (✓)!

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸਾਨੂੰ ਫਲ-ਫੁੱਲ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਲੱਕੜਾਂ ਤੇ ਮੀਹ (ਵਰਖਾ) ਕੌਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਦਰਿਆ ਨੇ ਬਿਰਖੂ ਨੂੰ ਲੱਕੜਾਂ ਰੁੱਖ) ਕੱਟਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ? ‘
ਜਾਂ
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੁੱਖ (✓) !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
“ਦਰਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਦਰਿਆ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਨਦੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
‘ਖਿੜ ਪਿਆ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
“ਬਿਰਖ’ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੁੱਖ/ਦਰਖ਼ਤ (✓) ।

(v) ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਪਰਖ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ-ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ?

ਉੱਤਰ-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਰੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ-

• ਰੁੱਖ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਭਰਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
• ਰੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਲੱਕੜੀ, ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਚਾਰਾ ਤੇ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
• ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ।
• ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੀਹ ਵੜਦੇ ਹਨ ।
• ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ, ਛਿੱਲਾਂ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।

(vi) ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ।

ਦਰਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ Summary & Translation in punjabi

ਸ਼ਬਦ :	ਅਰਥ
ਲੱਕੜਹਾਰਾ :	ਲੱਕੜਾਂ ਵੱਢਣ ਵਾਲਾ
ਛੱਲ :	ਉੱਚੀ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ।
ਮੁੱਠਾ :	ਹੱਥੀ, ਦਸਤਾ ।
ਖਿੜ ਪਿਆ :	ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ।
ਜੰਗਲ-ਬੇਲੇ :	ਜੰਗਲ ।

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 6 ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 6 ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ।

(i) ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ ?
ਉੱਤਰ-
ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਇੰਜਣ ਕੌਣ ਬਣਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਤੇਜਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਗਾਰਡ ਕੌਣ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੇਸ਼ਮਾ !

(ii) ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

(ਉ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਕੀ ਬਣਾਇਆ ?
ਬੈਲ-ਗੱਡੀ
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ
ਜਹਾਜ਼
ਉੱਤਰ-
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਦੀ

(ਅ) ਝੰਡੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਹਿਲਾਇਆ ਸੀ ?
ਦੇਵਕੀ
ਰੇਸ਼ਮਾ ,
ਸ਼ਿੰਦਰੋ
ਉੱਤਰ-
ਰੇਸ਼ਮਾ ਦੀ |

(ਈ) ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ ?
ਟੈਂ-ਟੈਂ
ਠੁਕ-ਠੁਕ
ਛੁਕ-ਛੁਕ
ਉੱਤਰ-
ਛੁਕ-ਛੁਕ

(ਸ) ਇੰਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ? .
ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ
ਰੇਸ਼ਮਾ ਨੂੰ
ਤੇਜੇ ਨੂੰ
ਉੱਤਰ-
ਰੇਸ਼ਮਾ ਨੂੰ

(ਹ) ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਇੰਜਣ
ਗਾਰਡ
ਸਵਾਰੀ
ਉੱਤਰ-
ਗਾਰਡ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ :

(ੳ) ਗੱਡੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ
ਆਪ ਹੀ ਬਣਾਈ ।
-ਖੇਡਣ ਵੇਲੇ ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਤੇਜੇ, ਰੇਸ਼ਮਾ, ਵਿੱਕੀ, ਅਵਤਾਰ, ਦੇਵਕੀ, ਸ਼ਿੰਦਰੋ ਤੇ ਰੌਣਕੀ ਨੇ ਬਣਾਈ ।

(ਅ) ਇੰਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅਸੀਂ,
‘ਤੇਜੇ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾਇਆ !
ਛੋਟੀ ਰੇਸ਼ਮਾ ਦਾ ਡੱਬਾ,
ਗਾਰਡ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ।
-ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਦਾ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਗਾਰਡ ਕਿਸ| ਕਿਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ? .
ਉੱਤਰ-
ਤੇਜੇ ਨੂੰ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮਾ ਨੂੰ ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਦਾ ਗਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਦੀ ਖੇਡ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਨੇ ਖੇਡੀ ? .
ਉੱਤਰ-
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਦੀ ਖੇਡ ਤੇਜੇ, ਰੇਸ਼ਮਾ, ਵਿੱਕੀ, ਅਵਤਾਰ, ਦੇਵਕੀ, ਸ਼ਿੰਦਰੋ ਤੇ ਰੌਣਕੀ ਨੇ ਖੇਡੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ :

ਉੱਤਰ-

ਦੌੜੇ	ਭੱਜੇ
ਝੱਗੇ	ਕਮੀਜ਼
ਕਤਾਰ	ਲਾਈਨ ‘
ਕੂਕ	ਚੀਕ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
‘ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ ਕਵਿਤਾ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਾਓ ।
ਉੱਤਰ-
(ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਹੀ ਕਰਨ ॥

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ : ‘
ਜਾਂ ‘
‘ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸਤਰਾਂ ਜਬਾਨੀ ਲਿਖੋ ।
ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਆਈ ।
……………………
ਗੱਡੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ
……………………
ਇੰਜਣ ਦੀ ਥਾ ਅਸੀਂ!
……………………
ਛੋਟੀ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਡੱਬਾ ।
……………………
ਉੱਤਰ-
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ
ਵੇਖੋ ! ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ ।
ਗੱਡੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ।
ਆਪ ਹੀ ਬਣਾਈ ।
ਇੰਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅਸੀਂ,
ਤੇਜੇ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾਇਆ ।
ਛੋਟੀ ਰੇਸ਼ਮਾ ਦਾ ਡੱਬਾ,
ਗਾਰਡ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ :
ਡੱਬਾ, ਵਿਚਾਲੇ, ਝੱਗਾ, ਮੈਦਾਨ, ਝੰਡੀ, ਝੋਕਾ, ਭਜਾਇਆ ।
ਉੱਤਰ-

• ਡੱਬਾ ਬਕਸਾ-ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਰਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸਾਂ ।
• ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਭੇ, ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ-ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਬੈਠਾ ਸੀ ।
• ਝੱਗਾ (ਕਮੀਜ਼)-ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਝੱਗਾ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ ।
• ਮੈਦਾਨ ਪੱਧਰੀ ਥਾਂ)-ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਾਂ ।
• ਝੰਡੀ (ਛੋਟਾ ਝੰਡਾ)-ਗਾਰਡ ਨੇ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਹਿਲਾਈ ਤੇ ਗੱਡੀ ਤੁਰ ਪਈ !
• ਹਝੋਕਾ ਧੱਕਾ, ਝਟਕਾ)-ਜਦੋਂ ਬੱਸ ਕੱਚੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹਥੌਕੇ ਲਗਦੇ
  ਹਨ
• ਭਜਾਇਆ (ਦੁੜਾਇਆ।)- ਰੋਗੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਗਗਨ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਵਲ ਭਜਾਇਆ !

(iii) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ – ਸਹੀ ਜੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ (✓) !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਇੰਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਤੇਜੇ ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਰੇਸ਼ਮਾ ਕਿਸ ਦਾ ਡੱਬਾ ਬਣੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਗਾਰਡ ਦਾ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਫੜਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਝੱਗੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ? . .
ਉੱਤਰ-
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਵਰਗੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕੀ ਆਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਗਾਰਡ ਬਣੀ ਰੇਸ਼ਮਾ ਨੇ ਕਿਸਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
(ੲ) ਝੰਡੀ ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8
ਇੰਜਣ ਬਣੇ. ਤੇਜੇ ਨੇ ਗੱਡੀ ਭਜਾਉਣ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਕੂਕ ਮਾਰੀ ਸੀ (✓) ।

(iv) ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਬਾਰੇ ਪੰਜ ਵਾਕ ਬੋਲੋ ।
ਉੱਤਰ-

1. ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਇਕ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਸਾਧਨ ਹੈ ।
2. ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਦਾ ਇੰਜਣ ਭਾਫ਼, ਡੀਜ਼ਲ ਜਾਂ | ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ ।
3. ਇਸਦੇ ਇੰਜਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੱਬੇ ਜੋੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
4. ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਗਾਰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
5. ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਲ-ਅਸਬਾਬ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਆਈ Summary & Translation in punjabi

ਸ਼ਬਦ :	ਅਰਥ
ਖੜ੍ਹਾਇਆ :	ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ।
ਗਾਰਡ :	ਗਾਰਡ ਗੱਡੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੱਲਣ ਜਾਂ ਰੁਕਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
ਖਲ੍ਹਾਰ :	ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ।
ਖਲ੍ਹਾਰੀ :	ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ।
ਝੱਗੇ :	ਕਮੀਜ਼ਾਂ ।
ਭਜਾਇਆ:	ਦੌੜਾਇਆ ।
ਹਝੋਕਾ :	ਹੋਹਾ, ਝਟਕਾ, ਧੱਕਾ |
ਮੈਦਾਨ :	ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ।

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 5 ਵੱਡਾ ਕੌਣ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 5 ਵੱਡਾ ਕੌਣ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਵੱਡਾ ਕੌਣ Textbook Questions and Answers

(ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ )

(i) ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਦਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਅੰਗੁਠਾ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਚੀਚੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਥਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਡੂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ? ..
ਉੱਤਰ-
ਪੰਜਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ।

(ii) ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(ਉ) ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
ਪਿਆਰ
ਲੜਾਈ
ਬਹਿਸ
ਉੱਤਰ-
ਬਹਿਸ ਦੀ

(ਅ) ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਵੱਡੀ ਉਂਗਲ ਨੂੰ
ਚੀਚੀ ਉਂਗਲ ਨੂੰ
ਧੂ ਅੰਗੂਠੇ ਨੂੰ
ਉੱਤਰ-
ਵੱਡੀ ਉਂਗਲ ਨੂੰ

(ਈ) ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ
ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ
ਵੱਡੇ ਬਣ ਕੇ
ਉੱਤਰ-
ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਦੀ

(ਸ) ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਲੜਾਈ ਵਿਚ
ਆਕੜ ਵਿਚ
ਏਕਤਾ ਵਿਚ
ਉੱਤਰ-
ਏਕਤਾ ਵਿਚ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ :

(ੳ) ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ………………………….. ਇਕ ਹੈ । (ਹੱਥ, ਪਰਮਾਤਮਾ)
ਉੱਤਰ-
ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇਕ ਹੈ ।

(ਅ) ……………………. ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ । (ਕਿੱਦ, ਉਮਰ)
ਉੱਤਰ-
ਕੱਦ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ ।

(ਈ) ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਹੀਰੇ ਆਦਿ ਦੀਆਂ …………………….. ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ! (ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ)
ਉੱਤਰ-
ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਹੀਰੇ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ।

(ਸ) …………………………………….. ਮੀਚਣ ਵੇਲੇ ਭਲਾ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ? . (ਅੱਖਾਂ, ਮੁੱਠੀ)
ਉੱਤਰ-
ਮੁੱਠੀ ਮੀਚਣ ਵੇਲੇ ਭਲਾ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ |

(ਹ) ਪੰਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ …………………………. ਚੁੱਕ ਲਿਆ । (ਰਸਗੁੱਲਾ, ਲੱਡੂ)
ਉੱਤਰ-
ਪੰਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ।

(ਕ) ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ……… ਹੈ । (ਸ਼ਕਤੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ)
ਉੱਤਰ-
ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿਚ ਬਹਿਸ ਕਿਉਂ ਹੋਈ ?
ਉੱਤਰ-
ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿਚ ਬਹਿਸ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਇਕ ਉਂਗਲੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਅੰਗੂਠੇ ਨੇ ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ-
ਅੰਗੂਠੇ ਨੇ ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੈ । ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਦਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਕੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ-
ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਲੱਡੂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿੰਨੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਪੰਜਾਂ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ? |
ਉੱਤਰ-
ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ :
ਹੱਥ, ਫੈਸਲਾ, ਲੱਡੂ, ਦਸਖ਼ਤ, ਸ਼ਕਤੀ ।
ਉੱਤਰ-

• ਹੱਥ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਇਕ ਅੰਗ-ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜਦੇ ਹਾਂ ।
• ਫ਼ੈਸਲਾ (ਇਰਾਦਾ, ਮਤਾ) –ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ।
• ਲੱਡੂ (ਇਕ ਮਠਿਆਈ)-ਮੈਂ ਹਲਵਾਈ ਤੋਂ ਇਕ ਕਿਲੋ ਲੱਡੂ ਖ਼ਰੀਦੇ ।
• ਦਸਖ਼ਤ (ਸਹੀ)-ਅਰਜ਼ੀ ਲਿਖ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਦਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿਓ ।
• ਸ਼ਕਤੀ (ਤਾਕਤ)-ਭਾਰਤ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ।

(iii) ਪੜੋ, ਸਮਝੋ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜੋ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :
ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕੋ । ਪੰਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ | ਸਰਪੰਚ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ‘ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਜਤਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਲੱਡੂ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕੇ । ਜਦੋਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ । ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਕ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਵੱਡੇ ਹੋ । ਇਹ ਵੀ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਔਖਾ ਨਹੀਂ । ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ।”

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-
1. ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ?
2. ਲੱਡੂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ?
3. ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੱਡੂ ਕਦੋਂ ਚੁੱਕ ਹੋਇਆ ?
4. ਕਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ?
5. ਕਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ?
6. ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
1. ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕੋ ।
2. ਪੰਜਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ।
3. ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ।
4. ਜਦੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
5. ਏਕਤਾ ਵਿਚ ।
6. ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ।
ਜਾਂ
ਰਲ-ਮਿਲ ਕੇ ਰਹੋ ।

(iv) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਵੱਡਾ ਕੌਣ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹਿਸ ਲੜਾਈ/ਝਗੜੇ) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਪੰਜਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਝਗੜਾ ਕਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਜਾ ?
ਉੱਤਰ-
ਪੰਚਾਇਤ ਕੋਲ (✓) .

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕਿਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਅੰਗੂਠੇ ਨੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4. ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਦਸਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਕੀ ਦੱਸਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਪਰਮਾਤਮਾ ਇਕ ਹੈ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਉਂਗਲ ਦੀ ਵਰਤੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਉਂਗਲ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਕੱਦ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਉਂਗਲ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਵਿਚਕਾਰਲੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਲੋਕ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਹੀਰੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਕਿਸ ਉਂਗਲ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਚੌਥੀ ਉਂਗਲ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਿੱਲਰੇ ਦਾਣੇ ਨੂੰ ਹੂੰਝਣ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜੀ ਉਂਗਲ ਘਿਸਰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਵਿਚਕਾਰਲੀ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਕੀ ਮੰਗਵਾ ਲਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਲੱਡੂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਲੱਡੂ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ-
ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਉਂਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਵੱਡਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਕਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸਾਰੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
‘ਵੱਡਾ ਕੌਣ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ (✓) ।

(v) ਵਿਆਕਰਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ- ਸਮਝੋ ਤੇ ਲਿਖੋ :

ਉਂਗਲ ‘ : ਉਂਗਲਾਂ
ਅੰਗੂਠਾ : ……………………..
ਦਾਣਾ : ……………………..
ਹੀਰਾ : ……………………..
ਉੱਤਰ-
ਉਂਗਲ : ਉਂਗਲਾਂ
ਅੰਗੂਠਾ : ਅੰਗੂਠੇ
ਦਾਣਾ : ਦਾਣੇ
ਹੀਰਾ : ਹੀਰੇ ।

(vi) ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ

ਅਧਿਆਪਕ ਪਾਠ ਵਿਚ ਆਏ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਹੇ :
ਉਂਗਲਾਂ ਅੰਗੂਠਾ ਵੱਡਾ
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸਖ਼ਤ
ਦੱਸਦੀ ਧਰਤੀ ਕਿਹੜਾ
ਅਖ਼ੀਰ ਯਤਨ ਪਹਿਲਾਂ ॥

ਦੀਪੂ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਲਈ Summary & Translation in punjabi

ਸ਼ਬਦ :	ਅਰਥ
ਬਹਿਸ :	ਝਗੜਾ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ
ਪੰਚਾਇਤ :	ਪੰਜ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਿਆਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਾਰੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ।
ਸਰਪੰਚ :	ਪੰਚਾਇਤ ਦਾ ਮੁਖੀ ।
ਦਸਖ਼ਤ :	ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਲਿਖਣਾ ।
ਅੱਗੂਠੀਆਂ :	ਮੁੰਦਰੀਆਂ ।
ਮੀਚਣ :	ਮੀਟਣ, ਬੰਦ ਕਰਨ ।
ਘਿਸਰਦੀ :	ਘਸਦੀ ।
ਯਤਨ :	ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ।
ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ :	ਸੌਖ ਨਾਲ ।
ਏਕਤਾ :	ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ।
ਸ਼ਕਤੀ :	ਤਾਕਤ!

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 20 ਸੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ Textbook Exercise Questions, and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 20 ਸੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਸੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ।

(i) ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਰੰਗ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸੁਨਹਿਰੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਕਿਸ ਨੇ ਰੱਖੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਛਕਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਲੰਗਰ |

(ii) ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (ਦੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ
(ੳ) ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ :
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ
ਉੱਤਰ-
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ

(ਅ) ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ ?
ਦੋ
ਤਿੰਨ
ਚਾਰ
ਉੱਤਰ-
ਚਾਰ

ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ?
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਉੱਤਰ-
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ

(ਸ) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ?
1469 ਈਸਵੀ
1666 ਈਸਵੀ
1604 ਈਸਵੀ
ਉੱਤਰ-
1604 ਈਸਵੀ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਕਿਸ ਨੇ ਰੱਖੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਨੇ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੇ ਗੰਬੀ ਕੌਣ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਸੋਨਾ ਮੜਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ:

(ੳ) ਇਹ ਨਗਰ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ, ………………………………… ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ । (ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ)
ਉੱਤਰ-
ਇਹ ਨਗਰ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ ।

(ਅ) ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ………………………………… ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ ! (ਚਾਰ, ਦੋ)
ਉੱਤਰ-
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ ।

(ੲ) ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ …………………………… ਪੱਤਰੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ । (ਚਾਂਦੀ ਦੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ)
ਉੱਤਰ-
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੱਤਰੇ ਹੈ ਚੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ।

(ਸ) ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ………………………… ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ । (ਦਾਲ, ਪਰਸ਼ਾਦੇ)
ਉੱਤਰ-
ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਪਰਸ਼ਾਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ !

(ਹ) ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ………………………… ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । (ਝਿਲਮਿਲ-ਝਿਲਮਿਲ, ਹਿਲ-ਮਿਲ )
ਉੱਤਰ-
ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਝਿਲਮਿਲ-ਝਿਲਮਿਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਢੁੱਕਵੇਂ ਮਿਲਾਨ ਕਰੋ :

ਉੱਤਰ –

ਸਰਾਂ	ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ
ਜਲ	ਪਾਣੀ
ਛਬੀਲ਼	ਮੁਫ਼ਤ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ
ਪੰਗਤ	ਕਤਾਰ
ਖੂਬਸੂਰਤ	ਸੋਹਣਾ
ਦਿਸ਼	ਨਜ਼ਾਰਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ :
ਦਰਸ਼ਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਯਾਤਰੀ, ਸਥਾਨ, ਨਗਰ, ਛਬੀਲ, ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪੰਗਤ, ਇਮਾਰਤ, ਲੰਗਰ, ਜਲ, ਗੁਰੂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਸਰੋਵਰ, ਮਸ਼ੀਨ, ਖੂਬਸੂਰਤ ।
ਉੱਤਰ-

• ਦਰਸ਼ਨ (ਦੇਖਣਾ)-ਅਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ।
• ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ (ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀ)-ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ।
• ਯਾਤਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ)-ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀ ਸਰਾਂ ਵਿਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
• ਸਥਾਨ (ਥਾਂ)-ਸ਼ਿਮਲਾ ਇਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਹਾੜੀ ਸਥਾਨ ਹੈ ।
• ਨਗਰ (ਸ਼ਹਿਰ)-ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਗਰ ਹੈ ।
• ਛਬੀਲ ਮੁਫ਼ਤ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ)- ਯਾਤਰੀ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਛਬੀਲ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ |
• (ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਜ਼ਾਰਾ)-ਪਹਾੜੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ।
• ਪੰਗਤ (ਕਤਾਰ)-ਅਸੀਂ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਿਆ !
• ਇਮਾਰਤ ਮਕਾਨ)-ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ ।
• (ਲੰਗਰ ਖਾਣਾ)-ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕ ਰਹੀ ਹੈ ।
• (ਜਲ ਪਾਣੀ)-ਅਸੀਂ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ।
• ਗੁਰੂ (ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ)-ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ | ਦੇਵ ਜੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ ।
• ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ)-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰ ਹੈ । ‘
• ਸਰੋਵਰ (ਤਲਾਬ)-ਅਸੀਂ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਜਲ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ।
• ਮਸ਼ੀਨ (ਯੰਤਰ)-ਲੰਗਰ ਵਿਚ ਮਸ਼ੀਨ ਫੁਲਕੇ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ।
• ਖੂਬਸੂਰਤ (ਸੁੰਦਰ)-ਤਾਜ ਮਹੱਲ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ।

(iii) ਪੜੋ, ਸਮਝੋ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ ‘ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :

ਮਾਤਾ ਜੀ ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਿਹਾ ?” ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ, “ਪੁੱਤਰ ! ਇਹ ਨਗਰ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ । ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਕ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ।’’ ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ | ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ | ਮੀਰ ਤੋਂ ਰਖਵਾਈ ਸੀ ! ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੱਤਰੇ | ਚੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ | ਸੀ । ਇੱਥੇ 1604 ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਸਨ । ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-
1. ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹੜਾ | ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ ?
2. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਕਿਸ ਨੇ ਰੱਖੀ ਸੀ ?
3. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕਾਹਦੇ ਪੱਤਰੇ ਬੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ?
4. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ | ਨਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ? :
5. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ । ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ?
6. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ?
7. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਕੌਣ ਸਨ ?
8. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
1. ਚੱਕ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) |
2. ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਨੇ ।
3. ਸੋਨੇ ਦੇ ।
4. ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ |
5. ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ।
6. 1604 ਈ: ਵਿਚ ।
7. ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ।
8. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਹੁੰਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ।

(iv) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਕੀਰਤਨ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਕੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ? .
ਉੱਤਰ-
ਸਰਾਵਾਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਕਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ “ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਮਾਤਾ ਜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕਿਸ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ ? .
ਉੱਤਰ-
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਹੋਰ ਨਾਂ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਚੱਕ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਕਿਸਨੇ ਰੱਖੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਨੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕਿਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
1604 ਈ: (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਥੀ ਕੌਣ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਪਰਕਰਮਾ ਦੇ ਕੀ ਅਰਥ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਵੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਚੌਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿਚ ਕਿਸ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਉੜੀ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਲਈ ਕੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਪੁਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਕੀ ਮੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸੋਨਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀ ਸਥਿਤ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਪਰਸ਼ਾਦੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੌਣਕ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲੇਖ ਹੈ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ?
ਉੱਤਰ-ਲੇਖ (✓). ।

(v) ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਬੋਲ-ਲਿਖਤ : (ਅਧਿਆਪਕ ਪਾਠ ਵਿਚੋਂ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਕੇ ਬੋਲੇ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਹੇ ।)
1. ਮਾਤਾ ਜੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ।
2. ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਈ ॥
3. ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ . ਪਹੁੰਚ ਗਏ ।
4. ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ।
5. ਦੀਵਾਰਾਂ ਵਿਚ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਜੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
ਉੱਤਰ-
(ਨੋਟ-ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਬੋਲ ਕੇ ਲਿਖਾਉਣ )

ਸੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ Summary & Translation in punjabi

(ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ )

ਅਰਥ :	ਸ਼ਬਦ
ਦਰਸ਼ਨ :	ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ।
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ :	ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀ ।
ਯਾਤਰੀਆਂ :	ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ।
ਸਰਾਵਾਂ :	ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ।
ਸੁਨਹਿਰੀ :	ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ।
ਝਿਲਮਿਲ-ਝਿਲਮਿਲ ਕਰਨਾ :	ਚਮਕਾਰੇ ਮਾਰਨਾ ।
ਨਗਰ ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ:	ਸ਼ਹਿਰ
ਮੀਗ	ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫ਼ਕੀਰ ।
ਪਰਕਾਸ਼ :	ਸਥਾਪਨਾ ।
ਸਥਾਨ :	ਥਾਂ ।
ਦੁੱਖ ਭੰਜਨੀ ਬੇਰੀ:	ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਇਕ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਪੁਰਾਤਨ ਬੇਰੀ,ਜਿਸ ਹੇਠ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰੋਗ-ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਪਰਕਰਮਾ :	ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੇਵਰ ਦਅਾਲੇ ਯਾਤਗੀ ਆਂ ਦੇ ਪੈਦਲ ਘੁੰਮਣ ਲਈ ਬਣਿਆ ਰਸਤਾ ।
ਛਬੀਲ:	ਸੰਗਤ ਜਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ।
ਉੱਕਰੇ:	ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਖੋਦ ਕੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ।
ਅਜਾਇਬ-ਘਰ :	ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਹੋਣ ।
ਦ੍ਰਿਸ਼ :	ਨਜ਼ਾਰਾ ।
ਪਰਸ਼ਾਦੇ:	ਰੋਟੀਆਂ ।
ਪੰਗਤ :	ਕਤਾਰ ।

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 19 ਆਓ ਗੀਟੇ ਖੇਡੀਏ Textbook Exercise Questions, and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 19 ਆਓ ਗੀਟੇ ਖੇਡੀਏ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਆਓ ਗੀਟੇ ਖੇਡੀਏ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ।
(i) ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਕੁੜੀਆਂ ਗੀਟੇ ਖੇਡਣ ਲੱਗੀਆਂ ?
ਉੱਤਰ-
ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਚਾਰੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੀਟੇ ਖੇਡਣ ਲੱਗੀਆਂ ?
ਉੱਤਰ-
ਕੁੰਜੇ ਬੈਠ ਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ-
ਚਰਨੋ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ।

(ii) ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਗੀਟੇ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਸਿਮਰਨ, ਚਰਨੋ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਛਿੰਦੀ ਗੀਟੇ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਗੀਟੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਖੇਡਣ ਲਈ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ, ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਰੋੜਿਆਂ ਤੇ ਲਾਖ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਗੀਟੇ ਸਨ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
‘ਨੀ ਪੜ੍ਹ ਵੀ ਲਿਆ ਕਰੋ, ਆਹ ਗੀਟੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਥੱਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ । ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸ ਨੇ ਆਖੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਇਹ ਗੱਲ ਚਰਨੋ ਦੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਆਖੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਹਰਾਓ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈਉਦਾਹਰਨ-ਜੋਟੀ-ਮੋਟੀ ।
ਉੱਤਰ-
ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ, ਇੱਕ-ਇੱਕ, ਜੋੜਾਜੋੜਾ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ :

ਉੱਤਰ-

ਪਿੰਡ	ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ਾਮ	ਸਵੇਰ
ਵੇਲਾ	ਕੁਵੇਲਾ
ਪਹਿਲਾਂ	ਪਿੱਛੋਂ
ਉੱਪਰਲਾ	ਹੇਠਲਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ ਗੀਕੇ ਸੂਹੇ, ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ, ਖ਼ਤਮ, ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਬਾਕੀ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ, ਜ਼ਰੂਰੀ, ਕੁਵੇਲਾ ।
ਉੱਤਰ-

• ਗੀਟੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ, ਰੋੜੇ)-ਕੁੜੀਆਂ ਗੀਟਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ।
• ਸੂਹੇ ਲਾਲ-ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਸੂਹੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ।
• ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੇ)-ਲੋਕ ਰੰਗਬਰੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ ।
• ਖ਼ਤਮ (ਮੁੱਕਣਾ-ਮੈਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਲਾਏ ਤੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।
• ਸ਼ਾਬਾਸ਼ (ਸੰਸਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ)-ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ! ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਇਹੋ ਆਸ ਸੀ ।
• ਬਾਕੀ (ਜੋ ਬਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ)-ਸੱਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਕੱਢੇ, ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਦੋ ।
• ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਚੁਸਤ, ਤੇਜ਼-ਜੀਤਾ ਮੀਤੇ ਨਾਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ ।
• ਜ਼ਰੂਰ ਅਵੱਸ਼, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ)-ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣਾ ਇਕਰਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ ।
• ਕੁਵੇਲਾ (ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਦਾ ਲੰਘ ਜਾਣਾ)-ਸਾਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ-ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਰਾਹ ਵਿਚ ਹੀ ਕੁਵੇਲਾ ਤੂੰ ਹੋ ਗਿਆ ।

(iii) ਪੜੋ, ਸਮਝੋ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ । ਪਿੰਡ ਦੀ ਗਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ (ਸਿਮਰਨ, ਚਰਨੋ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦੀ ਗੀਟੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਇੱਕ-ਦੂਜੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕੋਲ ਹੀ ਚਰਨੋ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ।

ਸਿਮਰਨ : ਚਰਨੋ ……………. ਛਿੰਦੀ………………….
ਆਓ, ਅੱਜ ਗੀਟੇ ਖੇਡੀਏ ।
ਚਰਨੋ : ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਘਰ ਖੇਡੋ, ਕੱਲ੍ਹ ਅੱਡੀ
ਛੜੱਪਾ ਮਮਤਾ ਦੇ ਘਰ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ।

ਛੰਦੀ : ਆਹ ਲਓ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੰਗਮਰਮਰ
ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਟੇ ਘੜ ਕੇ ਲਿਆਈ ਹਾਂ
……………. ਚਿੱਟੇ ਦੁੱਧ ।

ਸਿਮਰਨ : ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਟ ਦੇ ਰੋੜੇ ਘਸਾ ਕੇ ਲਾਲ- .
ਸੁਹੈ ਗੀਟੇ ਬਣਾਏ ਨੇ ।

ਮਮਤਾ : ਲਓ ਜੀ, ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਆਪਣੇ ਮਾਸੀ ਜੀ
ਕੋਲ ਸ਼ਹਿਰ ਗਈ ਸੀ ।
ਉੱਥੋਂ ਲਾਖ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਗੀਟੇ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ ।
ਦੇਖੋ, ਕਿੰਨੇ ਸੋਹਣੇ ਲਗਦੇ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-
1. ਇਸ ਵਾਰਤਾ ਵਿਚ ਆਏ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
2. ਵਾਰਤਾ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਹੋਰ . ਔਰਤਾਂ ਕੌਣ ਹਨ ?
3. ਸਿਮਰਨ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ?
4. ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਅੱਡੀ-ਛੜੱਪਾ ਕਿਸਦੇ ਘਰ ਕਦੋਂ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ?
5. ਛੰਦੀ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਕਿੰਨੇ ਗੀਟੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ?
6. ਸਿਮਰਨ ਨੇ ਕਾਹਦੇ ਗੀਟੇ ਬਣਾਏ ਸਨ ?
7. ਮਮਤਾ ਕਿਹੜੇ ਗੀਟੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
1. ਸਿਮਰਨ, ਚਰਨੋ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਛੰਦੀ ।
2. ਚਰਨੋ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਦਾਦੀ ।
3. ਸਿਮਰਨ ਚਰਨੋ ਤੇ ਛੰਦੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੀਟੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ।
4. ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਅੱਡੀ-ਛੜੱਪਾ ਕਲੂ ਮਮਤਾ ਦੇ ਘਰ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ।
5. ਛਿੱਦੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਪੰਜ ਗੀਟੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ।
6. ਸਿਮਰਨ ਨੇ ਰੋੜੇ ਘਸਾ ਕੇ ਲਾਲ-ਸੂਹੇ ਗੀਟੇ ਬਣਾਏ ਸਨ ।
7. ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਲਾਖ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਗੀਟੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ।

(iv) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਚੁਣ ਕੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕੁੜੀਆਂ ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਕੋਲ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਚਰਨੋ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ (ਸਿਮਰਨ, ਚਰਨੋ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਛੰਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਲਈ ਇਕ-ਦੂਜੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਗੀਟੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਮਮਤਾ ਦੇ ਘਰ ਕਿਹੜੀ । ਖੇਡ ਖੇਡੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਅੱਡੀ-ਛੜੱਪਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਗੀਟੇ ਕੌਣ ਘੜਾ ਕੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਛਿੰਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਛਿੰਦੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਗੀਟੇ ਘੜਾ ਕੇ ਲਿਆਂਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਪੰਜ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸਿਮਰਨ ਨੇ ਲਾਲ ਸੂਹੇ ਗੀਟੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੋੜੇ ਘਸਾ ਕੇ (✓) ।’

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਮਮਤਾ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਬਣੇ ਗੀਟੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ? .
ਉੱਤਰ-
ਲਾਖ ਦੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਲਾਖ ਦੇ ਬਣੇ ਗੀਟੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਗੀਟੇ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਕੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਪੁੱਗਦੀਆਂ ਹਨ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸਹੇਲੀਆਂ ਗੀਟੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਜੋਟੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ () ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਗੀਟੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕੁੜੀਆਂ ਕੀ ਵਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਗੋਲ-ਚੱਕਰ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੌਣ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸਿਮਰਨ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਮਮਤਾ ਛਿੰਦੀ ਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਕੜੱਚ ਤਕ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਛਿੰਦੀ ਕਿਹੜੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਤਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਖੱਬੇ (✓) ।

ਪਸ਼ਨ 15.
ਗੀਟੇ ਖੇਡਦਿਆਂ ਸਿਮਰਨ ਕਿੱਥੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਾਜਿਆਂ ਤਕ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਕੌਣ ਗੀਟੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰੀਂ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਚਰਨੋ ਦੀ ਮਾਂ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਚਰਨੋ/ਸਿਮਰਨ/ਮਮਤਾ/ਛਿੰਦੀ/ ਚਰਨੋ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਦਾਦੀ ਕਿਸ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੀਆਂ ਪਾਤਰ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਆਓ ਗੀਟੇ ਖੇਡੀਏ (✓) ।

(v) ਵਿਆਕਰਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ :
ਸਹੇਲੀ – ਸਹੇਲੀਆਂ
ਕੁੜੀ …………………….
ਵੱਡੀ …………………….
ਉੱਤਰ-
ਸਹੇਲੀ – ਸਹੇਲੀਆਂ
ਕੁੜੀ – ਕੁੜੀਆਂ
ਵੱਡੀ – ਵੱਡੀਆਂ
ਕੋਠੀ – ਕੋਠੀਆਂ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸੋਹਣਾ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖੋ :
(ਉ) ਗੇਂਦ-ਗੀਟੇ, ਕੜੈਚ, ਵੜੀਆਂ ਟੁੱਕਣਾ, ਜੋ ਕੁੱਤਾ-ਕੋਠੀ ।
(ਅ) ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ, ਚਿੱਟੇ-ਦੁੱਧ, ਲਾਲ-ਸੂਹੇ, ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ।
ਉੱਤਰ-
(ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਹੀ ਲਿਖਣ )

(vi) ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕਾਰਜ |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਕੋਈ ਪੰਜ ਬਾਲ-ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ-
ਅੱਡੀ-ਛੜੱਪਾ, ਲੁਕਣ-ਮੀਚੀ, ਗੀਟੇ, ਧੁੱਪ-ਛਾਂ, ਸ਼ਟਾਪੂ ।

ਆਓ ਗੀਟੇ ਖੇਡੀਏ Summary & Translation in punjabi

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਸ਼ਬਦ :	ਅਰਥ
ਗੀਟੇ :	ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰੋੜੇ/ਠੀਕਰੀਆਂ/ ਪੱਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ।
ਅੱਡੀ-ਛੜੱਪਾ :	ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਖੇਡ ।
ਸੰਗਮਰਮਰ :	ਇਕ ਮੁਲਾਇਮ ਚਮਕੀਲਾ  ਚਿੱਟਾ ਪੱਥਰ ।
ਸੂਹੇ:	ਲਾਲ ।
ਪੁੱਗ:	ਖੇਡ ਵਿਚ ਵਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਣ  ਲਈ ਪੁੱਗਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ  ਪੁੱਗ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਸਿਰ ਵਾਰੀ  ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ।
ਲਾਖ:	ਇਕ ਪਦਾਰਥ |
ਰੋਂਦ ਪਿਟਣਾ :	ਖੇਡ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਕਰਨਾ ।
ਆਊਟ:	ਖੇਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ।
ਬੋਚਣਾ :	ਉੱਛਲੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਵਾ  ਵਿਚ ਹੀ ਫੜ ਲੈਣਾ ।
ਭੁੰਜੇ	ਥੱਲੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ।
ਕੜੈਚ:	ਖੇਡ ਦਾ ਇਕ ਪੜਾਅ ।
ਕੁੱਤਾ ਕੋਠੀ :	ਖੇਡ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਪੜਾਅ |
ਵੜੀਆਂ ਟੁੱਕਣਾ,  ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ,  ਚੌਥ, ਬਾਜਿਆਂ ‘ਤੇ :	ਖੇਡ ਦੇ ਪੜਾਅ ।
घेहे :	ਤੁਹਾਡੇ
ਕੁਵੇਲਾ:	ਦੇਰ ਹੋਣੀ, ਸਹੀ ਵਕਤ ਬੀਤ ਜਾਣਾ ।

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 18 ਬਸੰਤ Textbook Exercise Questions, and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 18 ਬਸੰਤ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਬਸੰਤ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

(i) ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

(ਉ) ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜੀ ਸਰੋਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਲਾਲ
ਪੀਲਾ
ਹਰਾ
ਉੱਤਰ-
ਪੀਲਾ (✓)

(ਅ) ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਧੁੱਪ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਨਿੱਘੀ-ਨਿੱਘੀ
ਸਿੱਲ੍ਹੀ-ਸਿੱਲ੍ਹੀ
ਚਮਕੀਲੀ
ਉੱਤਰ-
ਨਿੱਘੀ-ਨਿੱਘੀ (✓)

(ਸ) ਪਤੰਗ ਕਿਸ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?
ਸਰਦ ਰੁੱਤ
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ
ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ
ਉੱਤਰ-
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ।(✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਸਰੋਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਸਰੋਂ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਧੁੱਪ ਕਿਸ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਧੁੱਪ ਛਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਪੀਲੀ ਪਤੰਗ ਕਿੱਥੇ ਚੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਪੀਲੀ ਪਤੰਗ ਨੀਲੇ ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ :
(ੳ) ਆਈ ਰੁੱਤ ਬਸੰਤ ਦੀ,
…………………..
ਉੱਤਰ-
(ੳ) ਆਈ ਰੁੱਤ ਬਸੰਤ ਦੀ,
ਪੀਲੀ ਪੀਲੀ ਸਰੋਂ ਖਿੜੀ |

(ਅ) ਨੀਲੇ ਨੀਲੇ ਅੰਬਰ ‘ਤੇ,
…………………..
ਉੱਤਰ-
(ਅ) ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਨੀਲੇ ਅੰਬਰ ‘ਤੇ,
ਪੀਲੀ ਕੋਈ ਪਤੰਗ ਚੜੀ ॥

(ਈ) ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਫੁਲ ਖਿੜੇ ਨੇ,
…………………..
ਉੱਤਰ-
(ਈ) ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਨੇ,
ਬਾਗ਼-ਬਗੀਚੀ ਹਰੀ-ਹਰੀ ॥

(ਸ) ਆਈ ਰੁੱਤ ਬਸੰਤ ਦੀ,
…………………..
ਉੱਤਰ-
(ਸ)ਆਈ ਰੁੱਤ ਬਸੰਤ ਦੀ,
ਨਿੱਘੀ-ਨਿੱਘੀ ਧੁੱਪ ਖਿੜੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸਮਝੋ ਤੇ ਲਿਖੋ :

ਝੂਮ ਰਹੀ : ਟਾਹਣੀ-ਟਾਹਣੀ
ਚਹਿਕ ਰਹੀ ………………………….
ਬਾਗ਼-ਬਗੀਚੀ ………………………….
ਨਿੱਘੀ-ਨਿੱਘੀ ………………………….
ਉੱਤਰ
ਝੂਮ ਰਹੀ, ਟਾਹਣੀ-ਟਾਹਣੀ ।
ਚਹਿਕ ਰਹੀ ਚਿੜੀ-ਚਿੜੀ ।
ਬਾਗ-ਬਗੀਚੀ ਹਰੀ-ਭਰੀ । ‘
ਨਿੱਘੀ-ਨਿੱਘੀ ਧੁੱਪ ਖਿੜੀ । ‘

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
‘ਬਸੰਤ’ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਿਹੜੇ ਰੰਗ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ?
(ਉ) ਪੀਲਾ
(ਅ) ਨੀਲਾ
(ਈ) ਹਰਾ
(ਸ) ਕਾਲਾ ।
ਉੱਤਰ-
ਕਾਲਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਸੋਹਣਾ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖੋ :
ਟਾਹਣੀ, ਚਿੜੀ, ਸ, ਰੁੱਖ, ਧੁੱਪ, ਛਾਂ, ਅੰਬਰ, ਫੁੱਲ ।
ਉੱਤਰ-
(ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪ ਹੀ ਕਰਨ )

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੱਸੋ ।
ਉੱਤਰ-
ਬਸੰਤ, ਗਰਮੀ, ਬਰਸਾਤ, ਸਰਦੀ, ਹੇਮੰਤ, ਪੱਤਝੜ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
‘ਬਸੰਤ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸਤਰਾਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ-
ਆਈ ਰੁੱਤ ਬਸੰਤ ਦੀ ਨਿੱਘੀ-ਨਿੱਘੀ ਧੁੱਪ ਖਿੜੀ ॥

(ii) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਕੌਣ ਚਹਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਚਿੜੀਆਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕਿਸ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਪੀਲੀ ਪੀਲੀ ਸਰੋਂ ਖਿੜਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਕਦੋਂ ਅਸਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਤੰਗਾਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਨਿੱਘੀ-ਨਿੱਘੀ ਧੁੱਪ ਕਿਸ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਖਿੜੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਕਿਸ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਬਾਗ਼-ਬਗੀਚੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਵਿਤਾ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਬਸੰਤ (✓) |

(iii) ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਚੁਣੋ :
ਜਾਂ ‘
ਚਿਤਰ ਦੇਖ ਕੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।

ਉੱਤਰ-
1. ਸਰਦੀ,
2. ਬਸੰਤ,
3. ਗਰਮੀ,
4. ਬਾਰਸ਼ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨੀ ਗਾ ਕੇ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਓ ।
ਉੱਤਰ-
(ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪ ਹੀ ਕਰਨ) ॥

ਬਸੰਤ Summary & Translation in punjabi

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਸ਼ਬਦ:	ਅਰਥ
ਝੂਮ ਰਹੀ :	ਹਿਲ ਰਹੀ, ਲਹਿਰਾ ਰਹੀ ।
ਵੰਨ-ਸਵੰਨੇ :	ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ।

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 17 ਭੇਤ ਦੀ ਗੱਲ Textbook Exercise Questions, and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 17 ਭੇਤ ਦੀ ਗੱਲ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਭੇਤ ਦੀ ਗੱਲ Textbook Questions and Answers

(ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ )

(i) ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਤੋਤੇ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਤੋਤੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਮਨਮੋਹਣੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਤੋਤੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ? ..
ਉੱਤਰ-
ਤੋਤੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਈ ਇਹ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹਾਂ ।”

(ii) ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1. ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :
(i) ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਕੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
ਘਰ
ਖੇਤ
ਕਾਰੋਬਾਰ
ਉੱਤਰ-
ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ

(ii) ਤੋਤਾ ਕਿੱਥੇ ਕੈਦ ਸੀ ?
ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ
ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ
ਉੱਤਰ-
ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ

(iii) ਬੁੱਢੇ ਤੋਤੇ ਨੇ ਤੋਹਫ਼ਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ?
ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ
ਮੀਆਂ-ਮਿੱਠੂ ਨੂੰ
ਉੱਤਰ-
ਮੀਆਂ-ਮਿੱਠੂ ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕੀ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਤੋਤਾ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੂ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕੰਮ ਦੱਸਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੂ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਤੋਤੇ ਮਿਲਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਹਿ ਦੇਵੇ । ਨਾਲ ਹੀ ਕਹੇ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹਨ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੂ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਬੁੱਢਾ ਤੋਤਾ ਤੜਫ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਡਿਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਬੁੱਢਾ ਤੋਤਾ ਤੜਫ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿਗਿਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਤੋਤਾ ਉੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਤੋਤਾ ਦਰੱਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਪਿੰਜਰੇ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿਹੜੀ ਹਵਾ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ? |
ਉੱਤਰ-
ਪਿੰਜਰੇ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨਾਲੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਹਵਾ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਜਦੋਂ ਲੋਕੀਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ? ਜਿਵੇਂ-ਨਮਸਤੇ ……… ………
ਉੱਤਰ-
ਨਮਸਤੇ, ਸਲਾਮ, ਨਮਸਕਾਰ, ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਰਾਮ-ਰਾਮ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ :
ਵਪਾਰੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਦੂਰ-ਦੂਰ, ਸਮਾਨ, ਪਸੰਦ, ਸਲਾਮ, ਅਜ਼ਾਦ, ਕੈਦ, ਦਰੱਖ਼ਤ, ਪਿੰਜਰਾ, ਤੋਹਫ਼ਾ, ਭੇਤ, ਗੁਲਾਮੀ, ਪਰਿਵਾਰ, ਉਦਾਸ ।
ਉੱਤਰ-

• ਵਪਾਰੀ ਖ਼ਰੀਦ-ਵੇਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ)ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਹੈ ।
• ਕਾਰੋਬਾਰ (ਕੰਮ, ਵਪਾਰ-ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
• ਦੂਰ-ਦੂਰ (ਜੋ ਥਾਂਵਾਂ ਨੇੜੇ ਨਾ ਹੋਣ)-ਮੇਲਾ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੋਕ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਆਏ ।
• ਮਾਨ (ਚੀਜ਼ਾਂ)-ਇਹ ਕਮਰਾ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
• ਪਸੰਦ (ਮਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗ ਜਾਣੀ-ਮੈਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਪਸੰਦ ਦੀ | ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ।
• ਸਲਾਮ ਨਮਸਕਾਰ-ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਆਖੀ ।
• ਅਜ਼ਾਦ (ਸੁਤੰਤਰ)-ਭਾਰਤ 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ।
• ਕੈਦ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਥਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨਾ)-ਕਾਤਲ ਨੂੰ ਵੀਹ ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ।
• ਦਰੱਖ਼ਤ ਰੁੱਖ-ਸਾਨੂੰ ਦਰੱਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਵੱਢਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
• ਪਿੰਜਰਾ (ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਿਆ | ਸੀਖਾਂ ਦਾ ਡੱਬਾ)-ਤੋਤਾ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੈ ।
• ਤੋਹਫ਼ਾ ਸੁਗਾਤ-ਮੇਰੇ ਜਨਮ-ਦਿਨ ‘ਤੇ ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਭੇਜਿਆ ।.
• ਭੇਤ ਜਾਣਕਾਰੀ)-ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੇਤ ਨਹੀਂ ।
• ਗੁਲਾਮੀ ਅਧੀਨਗੀ)-ਭਾਰਤ ਨੇ ਲੰਮੀ ਗੁਲਾਮੀ ਮਗਰੋਂ ਆਖ਼ਰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ | ਲਈ ।
• ਪਰਿਵਾਰ (ਟਿੱਬਰ)-ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ।
• ਉਦਾਸ ਗਮਗੀਨ, ਨਾ-ਖੁਸ਼)-ਤੂੰ ਅੱਜ ਇੰਨਾ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈਂ ?

(iii) ਪੜੋ, ਸਮਝੋ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ :
ਬੜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਹੈ । ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਉਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਇਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਤੇ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ ।ਇਕ ਵਾਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਿਧਰੇ ਦੂਰ ਜਾਣ ਲੱਗਾ । ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਉਥੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂ ?”

ਸਭ ਨੇ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ । ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਤੋਤਾ ਵੀ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਤੋਤਾ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ । ਉਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੂ ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂ ?”ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਮੰਗਵਾਉਣਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਐਨਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਕਿਧਰੇ ਤੋੜੇ ਮਿਲਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਸਲਾਮ ਕਰ ਦੇਣਾ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਮੈਂ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹਾਂ । .

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-
1. ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੌਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ?
2. ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ?
3. ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪੈਸਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਾਇਆ ਸੀ ?
4. ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਪੁੱਛਿਆ ?
5. ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕੀ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
6. ਤੋਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ?
7. ਤੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲ ਆਪਣੇ ਕਿਹੜੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਭੇਜੀ ?
ਉੱਤਰ-
1. ਇਕ ਵਪਾਰੀ ।
2. ਦੂਰ ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ।
3. ਵਪਾਰ ਵਿਚ ।
4. ਕਿ ਉਹ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ ।
5. ਇਕ ਤੋਤਾ
6. ਤੋਤਾ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ ।
7. ਆਪਣੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ।

(iv) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਵਪਾਰੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਕਿਤੇ ਦੂਰ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕੀ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਤੋਤਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਤੋਤੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਮਨਮੋਹਣੀ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਇਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਮੀਆਂ-ਮਿੱਠੂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਤੋਤਾ ਕਿੱਥੇ ਕੈਦ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਤੋਤੇ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਤੋਤਾ ਤੜਫ ਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿਗ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ-
ਬੁੱਢਾ ਤੋਤਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਬੁੱਢੇ ਤੋਤੇ ਦੇ ਤੜਫ ਕੇ ਡਿਗਣ ਤੇ ਮਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪਿੰਜਰੇ ਦੇ ਤੋਤੇ ਲਈ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦਾ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਕਿਹੜੀ ਹਵਾ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਸ਼ੁੱਧ  (✓)। .

(v) ਵਿਆਕਰਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ :

ਖ਼ਰੀਦਣਾ : ਵੇਚਣਾ
ਆਉਣਾ : …………………………
ਪੁੱਛਣਾ : …………………………
ਉੱਠਣਾ : …………………………
ਉੱਤਰ-
ਖ਼ਰੀਦਣਾ : ਵੇਚਣਾ
ਆਉਣਾ ਪੁੱਛਣਾ :
ਉੱਠਣਾ : वैठला

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ :
img
ਉੱਤਰ-

ਅਫ਼ਸੋਸ	ਦੁੱਖ
ਸਫ਼ਰ	ਯਾਤਰਾ
ਪੈਸਾ	ਧਨ
ਅਜ਼ਾਦ	ਸੁਤੰਤਰ

(vi) ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ
ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਬੋਲ-ਲਿਖਤ (ਅਧਿਆਪਕ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਬੋਲੇ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਹੇ ॥)

ਪੁਰਾਣੀ	ਸ਼ਹਿਰ	ਕਾਰੋਬਾਰ
ਤਰ੍ਹਾਂ	ਪਸੰਦ	ਅਵਾਜ਼
ਬਹੁਤ	ਬੁੱਢਾ	ਸਫ਼ਰ
ਖ਼ਤਮ	ਪਿੰਜਰੇ	ਦਸਖ਼ਤ ॥

ਉੱਤਰ-
(ਨੋਟ-ਅਧਿਆਪਕ ਉਪਰੋਕਤ ਸ਼ਬਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਲਿਖਾਉਣ | ਸਰ

ਭੇਤ ਦੀ ਗੱਲ Summary & Translation in punjabi

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਸ਼ਬਦ :	ਅਰਥ
ਵਪਾਰੀ :	ਇਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ।
ਕਾਰੋਬਾਰ :	ਕੰਮ-ਧੰਦਾ ।
ਮੀਆਂ-ਮਿੱਠੁ :	ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ।
ਸਲਾਮ :	ਨਮਸਕਾਰ |
ਅਜ਼ਾਦ:	ਸੁਤੰਤਰ, ਮੁਕਤ।
ਤੋਹਫ਼ੇ :	ਸੁਗਾਤਾਂ ।
ਭੇਦ :	ਭੇਤ, ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ।
ਗੁਲਾਮੀ :	ਅਧੀਨਤਾ, ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ।

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi Book Solutions Chapter 21 ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਖੇਡ-ਹੋਲੀ Textbook Exercise Questions, and Answers.

PSEB Solutions for Class 3 Punjabi Chapter 21 ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਖੇਡ-ਹੋਲੀ

Punjabi Guide for Class 3 PSEB ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਖੇਡ-ਹੋਲੀ Textbook Questions and Answers

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ।

(i) ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

(ੳ) ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ‘ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਕਬੱਡੀ
ਲੁੱਡੀ
ਹੋਲੀ
ਉੱਤਰ-
ਹੋਲੀ

(ਅ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਲੀ ਦੀ ਖੇਡ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ?
ਔਖੀ
ਪਿਆਰੀ
ਭੈੜੀ
ਉੱਤਰ-
ਪਿਆਰੀ

(ਇ) ਕੁੜੀਆਂ ਭੱਜ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ?
ਕੋਠੇ ‘ਤੇ
ਦਰੱਖ਼ਤ ‘ਤੇ
ਉੱਚੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ
ਉੱਤਰ-
ਉੱਚੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ‘
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ :
(ੳ) ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ,
(ਅ) ਰੰਗ ਗੁਲਾਲ ਮੂੰਹਾਂ ‘ਤੇ ਮਲਕੇ,
(ੲ) ਚਿਹਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ,
ਉੱਤਰ-
(ੳ) ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ,ਵਾਹਵਾ ਦਿਨ ਹੋਲੀ ਦਾ ਆਇਆ ।
(ਅ) ਰੰਗ ਗੁਲਾਲ ਮੂੰਹਾਂ ਤੇ ਮਲ ਕੇ,
ਹੋਲੀ ਖੇਡਾਂਗੇ ਅੱਜ ਰਲ ਕੇ ।
ਚਿਹਰੇ ਹੋ ਗਏ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ, .
ਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਲੱਗਣ ਚੰਗੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਆਏ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ-
ਹਰਾ, ਪਿਆਜ਼ੀ, ਗੁਲਾਲ, ਲਾਲ, ਗੁਲਾਬੀ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਹੋਲੀ ਖੇਡਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ-
ਮੀਤ, ਪ੍ਰੀਤ, ਲਾਡੀ, ਕਰਮੀ, ਰਾਣੋ ਤੇ ਦੀਪ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ :
ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ, ਹੋਲੀ, ਟੋਲੀ, ਵਾਹਵਾ, ਮੁੱਠੀ, ਡੋਲ੍ਹਿਆ, ਕੋਠੇ, ਚੁੰਨੀ, ਰੌਲਾ, ਨਿਆਰੀ ।
ਉੱਤਰ-

• ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੇ)-ਉਸ ਨੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ ।
• ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਆਨੰਦ-ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
• ਹੋਲੀ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ)-ਐਤਕੀਂ ਹੋਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ।
• ਟੋਲੀ (ਢਾਣੀ-ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ।
• ਵਾਹਵਾ (ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ, ਬੱਲੇ-ਬੱਲੇ-ਵਾਹਵਾ ! ਸੋਹਣੀ ਖੇਡ ਹੈ ।
• ਮੁੱਠੀ (ਮੀਟਿਆ ਹੱਥ)-ਦੱਸ, ਮੇਰੀ ਮੁੱਠੀ ਵਿਚ ਕੀ ਹੈ ?
• ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਰੋੜਿਆ-ਦੁੱਧ ਕਿਸ ਨੇ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ ?
• ਕੋਠੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਛੱਤ)ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪਤੰਗ ਨਾ ਉਡਾ ।
• ਚੰਨੀ (ਦੁਪੱਟਾ)-ਮੇਰੀ ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੈ ।
• ਰੌਲਾ (ਸ਼ੋਰ, ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ਾਂ)ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਰੌਲਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ।
• ਨਿਆਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼)-ਤਾਜ ਮਹੱਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਿਆਰੀ ਹੈ ।

(ii) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਚੁਣ ਕੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ :

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੋਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਪਿਆਰੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਰੰਗਾਂ ਦੀ (✓)|

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ਕਿਹੜਾ ਰੰਗ ਮੁੰਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਲ ਕੇ ਹੋਲੀ ਖੇਡੀ ਜਾਵੇਗੀ ?
ਉੱਤਰ-ਗੁਲਾਲ (✓) !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮੀਤ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਰੰਗ ਘੋਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਲਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਰੰਗੁ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਨੀਲਾ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਲਾਡੀ ਨੇ ਰੰਗ ਕਾਹਦੇ ਵਿਚ ਭਰਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕੁੜੀਆਂ ਭੱਜ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ?
ਉੱਤਰ-
ਕੋਠੇ ‘ਤੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਪਿਚਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ (✓) |

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਰਾਣੋ ਨੇ ਪਿਚਕਾਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਸਦੀ ਚੁੰਨੀ ਰੰਗੀ ?
ਉੱਤਰ-
ਦੀਪ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਬਾਲਕ ਕੀ ਖੇਡਦੇ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ-
ਹੋਲੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
‘ਨਿਆਰੀ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਵੱਖਰੀ (✓) ।

ਵਿਆਕਰਨ
ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ-

ਕੁੜੀ – ਕੁੜੀਆਂ
ਟੋਲੀ – …………………….
ਚੁੰਨੀ – …………………….
ਮੁੱਠੀ – …………………….
ਪਿਚਕਾਰੀ – …………………….
ਸ਼ੀਸ਼ੀ – …………………….
ਉੱਤਰ-
ਕੁੜੀ : ਕੁੜੀਆਂ
ਟੋਲੀ : ਟੋਲੀਆਂ
ਚੁੰਨੀ : ਚੁੰਨੀਆਂ
ਮੁੱਠੀ : ਮੁੱਠੀਆਂ
ਪਿਚਕਾਰੀ : ਪਿਚਕਾਰੀਆਂ
ਸ਼ੀਸ਼ੀ : ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ।

(iv) ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਖ਼ਾਲੀ ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।

ਉੱਤਰ-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਖੇਡ-ਹੋਲੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਜ਼ਬਾਨੀ ਗਾ ਕੇ ਸੁਣਾਓ ।
ਉੱਤਰ-
ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪ ਹੀ ਕਰਨ ॥

ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਖੇਡ-ਹੋਲੀ Summary & Translation in punjabi

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ

ਸ਼ਬਦ:	ਅਰਥ
ਬਾਲਾਂ:	ਬੱਚਿਆਂ ।
ਟੋਲੀ:	ਇਕੱਠ, ਢਾਣੀ ।
ਨਿਆਰੀ:	ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ, ਅਦਭੁਤ |
ਗੁਲਾਲ:	ਲਾਲ ਰੰਗ ।
ਹਰਾ ਪਿਆਜ਼ੀ :	ਰੰਗ ਦਾ ਨਾਂ ।
ਰੰਗ ’ਤੀ :	ਰੰਗ ਦਿੱਤੀ ।
ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਵਣ :	ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ।
ਗਚ-ਮਿਚ ਹੋਏ :	ਗਿੱਲੇ ਤੇ ਗੰਦੇ ਹੋ ਗਏ ।

Punjab State Board PSEB 3rd Class Punjabi  Book Solutions ਲੇਖ-ਰਚਨਾ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB 3rd Class Punjabi ਲੇਖ-ਰਚਨਾ

1.ਮੇਰਾ ਘਰ

• ਮੇਰਾ ਘਰ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ।
• ਇਸ ਦਾ ਨੰਬਰ 108 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਜਰਾਲ ਨਗਰ, ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ।
• ਬਾਹਰੋਂ ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਕਰੀਮ ਹੈ ।
• ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ।
• ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਬੈਠਕ, ਇਕ ਡਾਈਨਿੰਗ ਰੂਮ, ਤਿੰਨ ਸੌਣ-ਕਮਰੇ, ਇਕ ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਦੋ ਗੁਸਲਖ਼ਾਨੇ ਹਨ ।
• ਮੇਰਾ ਘਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਸਦਾ-ਬਹਾਰ ਬੁਟਿਆਂ ਦੇ ਗਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
• ਇਹ ਬੜਾ ਹਵਾਦਾਰ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ।
• ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਰੰਗਦਾਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਟੈਲੀਫੋਨ, ਇਕ ਸਕੂਟਰ, ਇਕ ਕਾਰ, ਇਕ ਫ਼ਰਿਜ਼, ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਕਰਾਕਰੀ, ਕੰਪਿਉਟਰ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪੱਖੇ, ਕੁਰਸੀਆਂ, ਸੋਫ਼ੇ ਤੇ ਮੇਜ਼ ਹਨ ।
• ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਇੱਥੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਲਈ ਮਨ ਕਾਹਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
• ਮੇਰਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ ।

2. ਮੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ

1. ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਨਾਂ ਸ: ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ‘ ਹੈ ।
2. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 45 ਸਾਲ ਹੈ ।
3. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ।
4. ਉਹ ਸਦਾ ਸਾਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ।
5. ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
6. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਢੰਗ ਬਹੁਤ ਰੌਚਕ ਹੈ ।
7. ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦਿਲ ਲਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ |
8. ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।
9. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ ।
10. ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ |

3. ਸਾਡੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਮਨੀਟਰ

1. ਸਾਡੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਮਨੀਟਰ ਦਾ ਨਾਂ ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਹੈ ।
2. ਉਹ ਤੀਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ।
3. ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਹੈ ।
4. ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ।
5. ਉਹ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ ।
6. ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
7. ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
8. ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਇੱਕੋ ਡੈਸਕ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ | ਹਾਂ ।
9. ਉਹ ਕਬੱਡੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ।
10. ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ।

4. ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ
ਜਾਂ ‘
ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ

• ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਨਾਂ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੈ ।
• ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅੱਠ ਸਾਲ ਹੈ ।
• ਉਹ ਮੇਰਾ ਜਮਾਤੀ ਹੈ ।
• ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ।
• ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
• ਉਹ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ ।
• ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ ।
• ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ।
• ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡਦੇ ਹਾਂ ।
• ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ ।

5. ਸਾਡਾ ਸਕੂਲ

1. ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਂ ਰੌ: ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਬਹਿਰਾਮ ਹੈ ।
2. ਇਹ ਉਸ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਭੋਗਪੁਰ ਤੋਂ ਬੁਲੋਵਾਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
3. ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਪੱਕੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ।
4. ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦਸ ਕਮਰੇ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਰਾਂਡਾ ਹੈ ।
5. ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਤੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੂਟੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
6. ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਮਾਟੋ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
7. ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸੱਤ ਅਧਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ।.
8. ਸ: ਕੁਲਧੀਰ ਸਿੰਘ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸੁਯੋਗ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ ।
9. ਸਕੂਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ।
10. ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ ।

6. ਸਕੂਲ ਦਾ ਬਗੀਚਾ

• ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਬਗੀਚਾ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ।
• ਇਹ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ . ਹੈ ।
• ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੱਕੀ ਚਾਰ-ਦੀਵਾਰੀ ਹੈ ।
• ਇਸ ਵਿਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਹਨ ।
• ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਸ਼ਾਲ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ |
• ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਦੋ ਮਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
• ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਜਦੇ ਹਨ ।.
• ਉਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਦ ਵੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
• ਇਸ ਵਿਚ ਸੈਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਕੇ ਵਲ-ਖਾਂਦੇ , ਰਸਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
• ਇਸ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਬਗੀਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

7. ਸਾਡੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕਮਰਾ

1. ਇਹ ਸਾਡੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕਮਰਾ ਹੈ ।
2. ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਚਾਰ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ ।
3. ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਹਨ।
4. ਇਹ ਕਮਰਾ ਪੱਕਾ, ਹਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ।
5. ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਡੈਸਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ |
6. ਇਸ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਲਬ, ਟਿਊਬਾਂ ਤੇ ਪੱਖੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
7. ਡੈਸਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਲਈ ਮੇਜ਼ ਤੇ ਕੁਰਸੀ ਹੈ ।
8. ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਡੈਸਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਲੈਕ-ਬੋਰਡ ਹੈ ।
9. ਇਸ ਦੇ ਇਕ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਸਾਇੰਸ ਕਾਰਨਰ ਹੈ ।
10. ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕਮਰਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ ।

8. ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ

1. ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸ: ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਹੈ ।
2. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਹੈ ।
3. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ।
4. ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਤੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
5. ਉਹ ਸਾਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
6. ਉਹ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ |
7. ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਬੜੇ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੇ ਹਨ ।
8. ਉਹ ਘਰ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
9. ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪਾਬੰਦ ਹਨ ।
10. ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ।

9. ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ –

1. ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਗੁਰਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਹੈ ।
2. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 34 ਸਾਲ ਹੈ ।
3. ਉਹ ਬੜੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ |.
4. ਉਹ ਐੱਮ. ਏ., ਐੱਮ. ਐੱਡ. ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
5. ਉਹ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਨ ।
6. ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੜੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ ।
7. ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਦੇ ਹਨ ।
8. ਉਹ ਸਾਡੀ ਹਰ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ।
9. ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨੇਮ ਨਾਲ ਇਕ ਘੰਟਾ ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
10. ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ।

10. ਮੇਰਾ ਬਸਤਾ

1. ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੋਹਣਾ ਬਸਤਾ ਹੈ ।
2. ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲਾ ਹੈ ।
3. ਇਹ ਮੋਟੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
4. ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਖ਼ਾਨੇ ਹਨ ਤੇ ਇਕ ਜਿੱਪ ਵਾਲੀ ਜੇਬ ਹੈ ।
5. ਇਸ ਵਿਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਹਨ ।
6. ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।
7. ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਦੋ ਮਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
8. ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਜਦੇ ਹਨ ।
9. ਉਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਦ ਵੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
10. ਇਸ ਵਿਚ ਸੈਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਕੇ ਵਲ-ਖਾਂਦੇ ਰਸਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
11. ਇਸ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਬਗੀਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

7. ਸਾਡੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕਮਰਾ –

• ਇਹ ਸਾਡੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕਮਰਾ ਹੈ ॥
• ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਚਾਰ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ ।
• ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਹਨ ।
• ਇਹ ਕਮਰਾ ਪੱਕਾ, ਹਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ।
• ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਚ ਡੈਸਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ ।
• ਇਸ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਲਬ, ਟਿਊਬਾਂ ਤੇ ਪੱਖੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ।
• ਡੈਸਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਲਈ ਮੇਜ਼ ਤੇ ਕੁਰਸੀ ਹੈ ।
• ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਡੈਸਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਲੈਕ-ਬੋਰਡ ਹੈ ।
• ਇਸ ਦੇ ਇਕ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਸਾਇੰਸ ਕਾਰਨਰ ਹੈ ।
• ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕਮਰਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ ।

8. ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ –

1. ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸ: ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਹੈ ।
2. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 38 ਸਾਲ ਹੈ ।
3. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ।
4. ਕੁੱਤਾ ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਤੇ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ ਪਲਦਾ ਹੈ ।
5. ਕੁੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ-ਪਾਮੇਰੀਅਨ, ਅਲਸੈਸ਼ਨ, ਲੈਬਰੇਡੋਰ, ‘ਗੱਦੀ ਆਦਿ ।
6. ਕੁੱਤਾ ਬੜਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਜਾਨਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
7. ਇਹ ਚੋਰ, ਓਪਰੇ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭੌਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।
8. ਕਈ ਕੁੱਤੇ ਚੋਰਾਂ, ਡਾਕੂਆਂ ਤੇ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
9. ਕਈ ਲੋਕ ਕੁੱਤੇ ਬੜੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਪਾਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਕਰਤੱਵ ਕਰਨੇ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
10. ਕੋਈ ਸ਼ੌਕੀਨ ਕਈ-ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਚੰਗੇ ਕੁੱਤੇ ਖ਼ਰੀਦਦੇ ਹਨ ।

13. ਹੋਲੀ

1. ਮਹਾਨਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।
2. ਇਹ ਇਕ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰਿਆ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ।
3. ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਪਰ ਰੰਗ ਸੁੱਟਦੇ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ।
4. ਐਤਕੀਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਖੂਬ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ।
5. ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਹੋਲੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੋਲੇ-ਮਹੱਲੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
6. ਹੋਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਭਾਰੀ : ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ।
7. ਐਤਕੀਂ ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠੇ ਤੇ ਹੋਲੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ।
8. ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਭਾਬੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰੰਗ ਸੁੱਟਿਆ ।
9. ਫਿਰ ਉਹ ਰੰਗ ਦੇ ਲਿਫ਼ਾਫੇ ਚੁੱਕੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਲੇ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਿਰ-ਮੂੰਹ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ।
10. ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗਲੀ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਰੰਗ ਸੁੱਟਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ।

14. ਦੁਸਹਿਰਾ-

1. ਦੁਸਹਿਰਾ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ।
2. ਇਸ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ।
3. ਦੁਸਹਿਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਮ ਲੀਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
4. ਦਸਵੀਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ।
5. ਉੱਥੇ ਰਾਵਣ, ਮੇਘਨਾਦ ਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਗੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
6. ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਤੇ , ਖਿਡੌਣਿਆਂ . ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਸਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।
7. ਲੋਕ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖਾਂਦੇ, ਖੇਡਾਂ-ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੇਖਦੇ ਤੇ ਪੰਘੂੜੇ ਝੂਟਦੇ ਹਨ ।
8. ਮੇਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੁਲਿਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ।
9. ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਵੇਲੇ ਰਾਵਣ, ਮੇਘਨਾਦ ਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਪੁਤਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।’
10. ਪੁਤਲਿਆਂ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪਟਾਕੇ ਤੇ ਆਤਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ।
11. ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਲੋਕ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖ਼ਰੀਦਦੇ ਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ।

15. ਦੀਵਾਲੀ –

1. ਦੀਵਾਲੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ।
2. ਇਸ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ 14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ , ਬਨਵਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਵਾਪਸ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪਰਤੇ ਸਨ । .
3. ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੀਪਮਾਲਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
4. ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਸਨ।
5. ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
6. ਇਸ ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ਾਰ ਸਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਲੋਕ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖ਼ਰੀਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
7. ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈ ਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
8. ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਦੀਵੇ ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾ ਕੇ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
9. ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪਟਾਕੇ ਚੱਲਣ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਆਤਸ਼ਬਾਜ਼ੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਉੱਡਦੀਆਂ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰਾਉਂਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
10. ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਲਛਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ‘ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੂਹੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ।
11. ਕਈ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਪੀਂਦੇ ਤੇ ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ।

16. ਮੇਰੀ ਮਨ-ਭਾਉਂਦੀ ਖੇਡ

• ਸਰੀਰ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ ਖੇਡਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ।
• ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਬੰਦੇ ਵਿਚ ਕਈ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
• ਮੈਨੂੰ ‘ਛੂਹਣ-ਛੁਹਾਈਂ ਦੀ ਖੇਡ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ।
• ਇਹ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ।
• ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਪੁੱਗਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਇਕ ਦੇ ਸਿਰ ਮੀਵੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
• ਮੀਵੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਇਕ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲਈ ਦੌੜਦਾ ਹੈ ।
• ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ ।
• ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੀਢੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
• ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸੇ-ਹਾਸੇ ਵਿਚ ਇਹ ਖੇਡ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।
• ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਅਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।

17. ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਮੇਲਾ
ਜਾਂ . .
ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ ਮੇਲਾ –

1. ਵਿਸਾਖੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੌਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ।
2. ਇਹ ਮੇਲਾ ਵਿਸਾਖ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਥਾਂ-ਥਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ।
3. ਇਸ ਦਿਨ ਕਣਕ ਦੀ ਵਾਢੀ ਦਾ ਕੰਮ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
4. ਪੱਕੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਸਾਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
5. ਲੋਕ ਨਹਿਰਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
6. ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿਚ ਮੇਲੇ ‘ਲਗਦੇ ਹਨ ।
7. ਐਤਕੀਂ ਅਸੀਂ ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਦੇਖਣ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਗਏ ।
8. ਉੱਥੇ ਬੁੱਢੇ-ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫੇਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਗਏ ।
9. ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਮਠਿਆਈ ਖਾਧੀ, ਜਾਦੂ ਦੇ ‘ਖੇਲ਼ ਤੇ ਸਰਕਸ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣੇ ਵੀ ਖ਼ਰੀਦੇ ।
10. ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ।

18. ਮੇਰੀ ਪੁਸਤਕ

1. ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ।
2. ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਆਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ-ਭਰਪੂਰ ਲੇਖ ਹਨ ।
3. ਇਸ ਵਿਚ ਰੰਗਦਾਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ !
4. ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ ਹੈ ।
5. ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅੱਕਦਾ ਨਹੀਂ ।
6. ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿਚ ‘ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
7. ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ।
8. ਇਸ ਪੁਸਤਕ, ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹਨ ।
9. ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ।
10. ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ।

Punjab State Board PSEB 11th Class Agriculture Book Solutions Chapter 7 दूध और दूध से बनने वाले पदार्थ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 11 Agriculture Chapter 7 दूध और दूध से बनने वाले पदार्थ

PSEB 11th Class Agriculture Guide दूध और दूध से बनने वाले पदार्थ Textbook Questions and Answers

(क) एक-दो शब्दों में उत्तर दो-

प्रश्न 1.
प्रायः गाय के दूध से कितना खोया तैयार हो सकता है ?
उत्तर-
एक किलो दूध से लगभग 200 ग्राम खोया तैयार हो जाता है।

प्रश्न 2.
भंस के दूध से आमतौर पर कितना खोया तैयार हो सकता है ?
उत्तर-
एक किलो दूध से लगभग 250 ग्राम खोया तैयार हो जाता है।

प्रश्न 3.
गाय के एक किलोग्राम दूध में से कितना पनीर तैयार हो सकता है ?
उत्तर-
180 ग्राम।

प्रश्न 4.
भैंस के एक किलोग्राम दूध में से कितना पनीर तैयार हो सकता है ?
उत्तर-
250 ग्राम।

प्रश्न 5.
जाग लगा कर दूध से बनाए जाने वाले पदार्थ लिखो।
उत्तर-
दही, लस्सी।

प्रश्न 6.
गाय के दूध में कितने प्रतिशत फैट होती है ?
उत्तर-
कम से कम 4%1

प्रश्न 7.
गाय के दूध में कितने प्रतिशत एस०एन०एफ० होती है ?
उत्तर-
8.5% एस०एन०एफ० होती है।

प्रश्न 8.
भैंस के दूध में कितने प्रतिशत फैट होती है ?
उत्तर-
6% फैट होती है।

प्रश्न 9.
भैंस के दूध में कितने प्रतिशत एस०एन०एफ० होती है ?
उत्तर-
9% एस०एन०एफ० ।

प्रश्न 10.
टोन्ड दूध में कितनी फैट होती है ?
उत्तर-
टोन्ड दूध में 3% फैट होती है।

(ख) एक-दो वाक्यों में उत्तर दो –

प्रश्न 1.
मनुष्य के खाद्य में दूध का क्या महत्त्व है ?
उत्तर-
दूध में सरलता से पचने वाले पौष्टिक तत्व होते हैं। दूध एक संतुलित आहार है तथा शाकाहारी प्राणियों के आहार का अनिवार्य भाग है। मनुष्य दूध का प्रयोग जन्म से लेकर सारी ज़िन्दगी किसी न किसी रूप में करता रहता है। दूध में फैट, प्रोटीन, धातु, विटामिन आदि आहारीय तत्व होते हैं।

प्रश्न 2.
दूध में कौन-कौन से खाद्य तत्त्व पाए जाते हैं ?
उत्तर-
दूध में हड्डियों की बनावट तथा मज़बूती के लिए धातु जैसे-कैल्शियम आदि होता है, प्रोटीन, फैट, विटामिन आदि लगभग सभी पौष्टिक तत्त्व होते हैं।

प्रश्न 3.
व्यापारिक स्तर पर दूध से कौन-कौन से पदार्थ बनाए जाते हैं ?
उत्तर-
खोया, पनीर, दहीं आदि तथा खोया तथा पनीर के प्रयोग से कई तरह की मिठाइयां बनाई जाती हैं।

प्रश्न 4.
खोये को कितने डिग्री तापमान पर कितने दिन तक रखा जा सकता है ?
उत्तर-
खोए को आम तापमान पर 13 दिनों के लिए तथा कोल्ड स्टोर में ढाई माह तक आसानी से संभाल कर रख सकते हैं।

प्रश्न 5.
घी को ज्यादा समय के लिए किस तरह संभाल कर रखा जा सकता है ?
उत्तर-
घी में पानी की मात्रा बहुत कम होनी चाहिए तथा टीन के सील बंद डिब्बे के अंदर घी को 21°C पर छः माह के लिए संभाला जा सकता है।

प्रश्न 6.
पनीर को कितने डिग्री तापमान पर कितने दिन तक रखा जा सकता है ?
उत्तर-
पनीर को ठीक ढंग से बनाया गया हो तो दो सप्ताह के लिए फ्रीज में स्टोर किया जा सकता है। पनीर बनाने के भिन्न-भिन्न तरीकों के अनुसार पनीर को 2-4 दिनों से 5-6 माह तक स्टोर किया जा सकता है।

प्रश्न 7.
दूध के पदार्थ बनाने के लिए प्रशिक्षण कहां से लिया जा सकता है ?
उत्तर-
पंजाब कृषि विश्वविद्यालय लुधियाना, गडवासु लुधियाना तथा नैशनल डेयरी रिसर्च इंस्टीच्यूट करनाल से ली जा सकती है।

प्रश्न 8.
उब्ल टोन्ड और स्टैंडर्ड दूध के स्तर लिखो।
उत्तर-

प्रश्न 9.
खोये को सुरक्षित रखने का तरीका लिखो।
उत्तर-
खोये को संभालने के लिए पोलीथीन कागज़ में लपेट कर ठंडे स्थान पर रखा जाता है। खोये को आम तापमान पर 13 दिन तक तथा कोल्ड स्टोर में अढाई माह तक रखा जा सकता है।

प्रश्न 10.
खोये से बनने वाली मिठाइयों के नाम लिखो।
उत्तर-
खोये से बनने वाली मिठाइयां हैं-पेड़े, गुलाब जामुन, कलाकंद, बर्फी आदि।

(ग) पांच-छ: वाक्यों में उत्तर दो –

प्रश्न 1.
दूध के पदार्थ बनाकर बेचने के क्या लाभ हैं ?
उत्तर-
कच्चा दूध जल्दी ही खराब हो जाता है। इसलिए दूध से दूध की वस्तुएं बनाई जाती हैं ताकि दूध को लम्बे समय तक संभाल कर रखा जा सके। दूध की तुलना में दूध से बने पदार्थ महंगे भाव के बिकते हैं तथा दूध उत्पादक को अच्छा लाभ मिल जाता है। दूध के पदार्थ दूध से भार तथा आकार में कम होते हैं तथा इनको लाने ले जाने का खर्चा भी कम होता है तथा आसान भी रहता है। इनके मण्डीकरण में बिचोले नहीं होते। इसलिए आमदन भी अधिक होती है। घर के सदस्यों को घर में ही रोजगार मिल जाता है।

प्रश्न 2.
पनीर बनाने की विधि लिखो।
उत्तर-
उबलते दूध में तेज़ाबी घोल, सिट्रिक तेज़ाब (नींबू का सत्) या लैक्टिक तेज़ाब डाल कर फटाया जाता है। फ़टे दूध पदार्थ को मलमल के कपड़े में डाल कर इसमें से पिच्छ को अलग कर दिया जाता है। फिर ठण्डा करके इसको पैक करके संभाल लिया जाता है या प्रयोग कर लिया जाता है। इसको दो सप्ताह तक फ्रीज में रखा जा सकता है।

प्रश्न 3.
खोया बनाने की विधि लिखो।
उत्तर-
दूध को कड़ाही में डाल कर गर्म किया जाता है तथा बहुत संघन होने तक इसे खुरचने से हिलाते रहते हैं तथा कड़ाही को खुरचते रहते हैं। इसके बाद कड़ाही को आग से उतार कर संघन पदार्थ को ठंडा करके खोए का पेड़ा बना लिया जाता है। गाय के एक किलो दूध में 200 ग्राम तथा भैंस के एक किलोग्राम दूध से 250 ग्राम खोया तैयार हो जाता है।

प्रश्न 4.
अलग-अलग श्रेणियों के दूध के क्या कानूनी स्तर हैं ?
उत्तर-
दूध के पदार्थों का मण्डीकरण करने के लिए कुछ कानूनी स्तरों को ध्यान में रखना चाहिए। यह स्तर हैं-

• पदार्थ बनाते समय सफाई का पूरा ध्यान रखना चाहिए।
• पदार्थ को बेचने के लिए पैक करके इसके ऊपर लेबल लगा कर पूरी जानकारी लिखनी चाहिए।
• पदार्थ संबंधी मशहूरी या इश्तिहार में ठीक-ठीक सूचना देनी चाहिए।
• पदार्थों में मानकीय गुणवत्ता बनाए रखनी चाहिए।

प्रश्न 5.
दूध के पदार्थ बनाकर बेचते समय मण्डीकरण के कौन-कौन से तथ्यों की ओर ध्यान देने की आवश्यकता है ?
उत्तर-

• शहरी मण्डी तथा गांव के उत्पादकों में दूरी को समाप्त करना चाहिए।
• दूध की प्रोसेसिंग तथा जीवाणु रहित डिब्बाबंदी की आधुनिक तकनीकों को अपनाना चाहिए।
• उत्पादकों को अपने क्षेत्र में आसानी से बिकने वाले पदार्थ बनाने चाहिए।
• दूध उत्पादकों को इकट्ठे होकर सहकारी सभाएं बना कर उत्पाद बेचने चाहिए।
• दूध उत्पादकों को व्यापारिक स्तर पर आधुनिक तकनीकों का प्रयोग करके पदार्थ बनाने चाहिए।
• कानूनी स्तरों का ध्यान रखना चाहिए।

Agriculture Guide for Class 11 PSEB दूध और दूध से बनने वाले पदार्थ Important Questions and Answers

अति लघु उत्तरीय प्रश्न

प्रश्न 1.
दूध से तैयार पदार्थों की ढुलाई आसान क्यों हो जाती है ?
उत्तर-
क्योंकि दूध पदार्थों का भार कम हो जाता है।

प्रश्न 2.
खोए को साधारण तापमान पर कितने दिनों के लिए संभाल कर रख सकते हैं ?
उत्तर-
13 दिनों तक।

प्रश्न 3.
दूध से पनीर बनाने के लिए गर्म दूध में क्या मिलाया जाता है ?
उत्तर-
नींबू का सत् (सिट्रिक एसिड)।

प्रश्न 4.
घी जल्दी खराब होने के क्या कारण हैं ?
उत्तर-
आवश्यकता से अधिक पानी की मात्रा, प्रकाश तथा हवा।

प्रश्न 5.
पनीर से तैयार होने वाली मिठाइयां कौन-सी हैं ?
उत्तर-
रसगुल्ला, छैना मुर्गी।

प्रश्न 6.
नैशनल डेयरी रिसर्च इंस्टीच्यूिट कहां है ?
उत्तर-
करनाल में।

प्रश्न 8.
टोन्ड दूध में कितनी फैट होती है ?
उत्तर-
3.0%.

प्रश्न 9.
टोन्ड दूध में एस०एन०एफ० की मात्रा बताओ।
उत्तर-
8.5%.

लघु उत्तरीय प्रश्न –

प्रश्न 1.
दूध किनके खाद्य का महत्त्वपूर्ण अंग है ?
उत्तर–
गर्भवती औरतों, बच्चों, नौजवानों, बड़ी आयु के इन्सानों तथा रोगियों के खाद्य का महत्त्वपूर्ण अंग है।

प्रश्न 2.
दूध के पदार्थ बना कर बेचने का एक लाभ बताओ।
उत्तर-
दूध के पदार्थ बना कर बेचने से दूध की तुलना में अधिक लाभ मिल जाता है।

प्रश्न 3.
दूध का आधा हिस्सा किस तरह खपत हो जाता है ?
उत्तर-
दूध की कुल पैदावार का लगभग आधा हिस्सा आम प्रचलित दूध पदार्थों को बनाने में खपत हो जाता है।

प्रश्न 4.
दूध से कौन-कौन से पदार्थ बनाए जाते हैं ?
उत्तर-
खोए की मिठाई, छैने की मिठाई, खीर, रबड़ी, कुलफी, आईसक्रीम, टोन्ड दूध, स्परेटा दूध, दही, गाढ़ा दूध, दूध का पाऊडर, मक्खन, बच्चों के लिए दूध का पाऊडर आदि।

दीर्घ उत्तरीय प्रश्न-

प्रश्न-
घी बनाने तथा संभालने का ढंग बताओ।
उत्तर-
दूध में से मक्खन या क्रीम निकाल कर गर्म करके घी बनाया जाता है। घी को संभालने के लिए इसको अच्छी तरह बंद कर के रखा जाता है। प्रकाश तथा हवा से घी जल्दी खराब हो जाता है। इसलिए इसको सील बंद डिब्बे में रखना चाहिए। घी में पानी की अधिक मात्रा होने से यह जल्दी खराब हो जाता है।

दूध और दूध से बनने वाले पदार्थ PSEB 11th Class Agriculture Notes

• मानवता के लिए दूध का वरदान मिला है। दूध एक अनमोल (बहुमूल्य) तथा बहुत बढ़िया पौष्टिक पदार्थ है।
• दूध में कई आहारीय तत्व जैसे-प्रोटीन, हड्डियों के लिए कैल्शियम, अन्य धातुएं आदि होते हैं।
• दूध के मण्डीकरण में सहकारी सभाओं का बहुत योगदान है।
• गाय के दूध में कम-से-कम फैट की मात्रा 4% होनी चाहिए तथा एस०एन०एफ० (Solid not fat S.N.F.) की मात्रा 8.5% होनी चाहिए।
• भैंस के दूध में फैट की मात्रा 6% तथा एस०एन०एफ० की मात्रा 9% होनी चाहिए।
• दूध की श्रेणियां हैं-टोन्ड दूध, डबल टोन्ड दूध, स्टैंडर्ड दूध।
• कच्चा दूध जल्दी खराब हो जाता है। इसलिए दूध के पदार्थ बनाकर इसको लम्बे समय तक संभाला जा सकता है।
• दूध के पदार्थों से दूध की तुलना में अधिक कमाई की जा सकती है।
• दूध से बनाए जाने वाले पदार्थ हैं-खोया, पनीर, घी, दही आदि।
• गाय के एक किलोग्राम दूध में से 200 ग्राम खोया तथा 180 ग्राम पनीर मिल जाता है।
• भैंस के एक किलोग्राम दूध में 250 ग्राम खोया तथा 250 ग्राम पनीर मिल जाता
• आधुनिक तकनीकों से दूध पदार्थ बनाने की जानकारी पंजाब कृषि विश्वविद्यालय लुधियाना, गुरु अंगद देव वैटरनरी तथा एनीमल साईंसज़ विश्वविद्यालय, लुधियाना तथा नैशनल डेयरी रिसर्च ईस्टीच्यूट, करनाल से भी प्राप्त की जा सकती है।