Bhagya

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 11 ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 11 ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ-
(ਉ) ਕਿਤੇ ……….. ਖੜਾ, ਇੱਕ ਲੱਤ ਭਾਰ ।
(ਅ) ਮੱਲੇ ਕਾਂਵਾਂ ਨੇ ……….
(ਇ) ਕਿਤੇ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਝੰਡ, ਚੱਕੀ ਰਾਹਾ ਖਾਵੇ ………..।
(ਸ) ਕਿਤੇ ………….. ਦਾ ਗੀਤ, ਮਿੱਠਾਮਿੱਠਾ ਸੰਗੀਤ ।
(ਹ) ਦੇਖੋ ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ, ਇਹ ……।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਕਿਤੇ ਬਗਲਾ ਭਗਤ ਖੜਾ, ਇੱਕ ਲੱਤ ਭਾਰ ।
(ਅ)· ਮੱਲੇ ਕਾਂਵਾਂ ਨੇ ਬਨੇਰੇ ॥
(ਇ) ਕਿਤੇ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਝੁੰਡ, ਚੱਕੀ ਰਾਹਾ ਖਾਵੇ, ਸੁੰਡ ।
(ਸ) ਕਿਤੇ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਦਾ ਗੀਤ, ਮਿੱਠਾ-ਮਿੱਠਾ ਸੰਗੀਤ ।
(ਹ) ਦੇਖੋ ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਲਗਦਾ, ਇਹ ਪੰਛੀ ਸੰਸਾਰ ॥

2. ਮਿਲਾਣ ਕਰੋ-

ਢੁੱਕਵੇਂ ਮਿਲਾਣ ਕਰੋ-

ਉੱਤਰ:

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ-

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ‘ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ-
ਗੁਟਕਦੇ, ਉੱਲੂ, ਇੰਤਜ਼ਾਰ, ਬਕ, ਬੇਮਿਸਾਲ, ਕੋਇਲ ।

4. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ-
ਡਾਰ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਝੰਡ, ਬਹਾਰ, ਬੇਮਿਸਾਲ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਡਾਰ (ਕਤਾਰ)-ਪੰਛੀ ਡਾਰ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਹਨ |
2. ਸ਼ਿੰਗਾਰ (ਸਜਾਵਟ)-ਬਿਜੜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ 1 ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
3. ਝੰਡ (ਇਕੱਠ)-ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੇਠ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
4. ਬਹਾਰ (ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ)-ਆਈਆ ਬਸੰਤ, ਪਾਲਾ ਉਡੰਤ।
5. ਬੇਮਿਸਾਲ (ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾ ਹੋਵੇ)ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜੋੜ-ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੌਣਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸੋਹਣਾ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖੋ-
ਪੰਛੀ ਹੁੰਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਰੱਖੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ-
ਉੱਤਰ:
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਹੀ ਲਿਖਣ ।

5. ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਆਪਣੇ ਮਨ-ਪਸੰਦ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਚਿਤਰ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਵਿਚ ਚਿਪਕਾਓ ।

6. ਕਾਵਿ-ਟੋਟਿਆਂ ਦੇ ਸਰਲ ਅਰਥ

(ਉ) ਤੋਤਿਆਂ ਦੀ ਡਾਰ…………. ਰਿਹਾ ਹੈ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਔਹ ਤੋਤਿਆਂ ਦੀ ਡਾਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਤੋਤਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਡਾਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦੇਖੋ, ਕਿਤੇ ਘੁੱਗੀ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਤੇ ਗੁਟਾਰ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲੀ ਗੋਲੇ ਕਬੂਤਰ ਗੁਟਕੂੰ-ਗੁਟਕੂੰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਤੇ ਮਮੋਲੇ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਬਿਜੜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਡਾਰ-ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਬਰਾਬਰ-ਬਰਾਬਰ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣਾ । ਗੁਟਾਰ-ਛਾਰਕ । ਗੋਲੇ-ਜੰਗਲੀ ਕਬੂਤਰ ਮਮੋਲਾਖੰਜਨ, ਚਿੜੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਇਕ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

(ਅ) ਕਿਤੇ ਬਤਕਾਂ ……………. ਖੰਭਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਦੇਖੋ, ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਬਤਖਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਤਾਰੀਆਂ ਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਕੂੰਜਾਂ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਬਗਲਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕ ਲੱਤ ਭਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਝੁਰਮੁਟ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਚੱਕੀਰਾਹਾ ਸੁੰਡ (ਸੁੰਡੀਆਂ, ਕੀੜੇ) ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਮੋਰ ਆਪਣੇ ਖੰਭ-ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਪੈਲਾਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ।

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਬਤਕਾਂ-ਬੱਤਖਾਂ । ਪੂੰਜਇਕ ਪੰਛੀ ਦਾ ਨਾਂ ਬਗਲਾ-ਇਕ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਛੱਪੜਾਂ ਤੇ ਤਲਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕ ਲੱਤ ਭਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤਪੱਸਵੀ ਭਗਤ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇਕ-ਦਮ ਉਸਨੂੰ ਦਬੋਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ । ਝੰਡ-ਇਕੱਠ, ਝੁਰਮੁਟ ਸੁੰਡ-ਸੁੰਡੀਆਂ, ਕੀੜੇ ।

(ਈ ਕਿਤੇ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ……………………. ਕਰੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਦੇਖੋ, ਕਿਸੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਮਿੱਠਾ-ਮਿੱਠਾ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਕੋਇਲ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਤਿੱਤਰ ਤੇ ਬਟੇਰੇ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਕਾਂ, ਬਨੇਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ । ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਾ ਉੱਲੂ ਰਾਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਬਹਾਰ-ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ । ਮੱਲੇ-ਸਾਂਭੇ । ਇੰਤਜ਼ਾਰ-ਉਡੀਕ ।

(ਸ) ਕਿਤੇ ਉਡਦੇ ਨੇ………………….. ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਦੇਖੋ, ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਬਾਜ਼ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗਿਰਝਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ । ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਪਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਪੰਛੀ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਕਦੇ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ।
ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਰਾਜ-ਹਕੂਮਤ, ਸਰਕਾਰ ॥ ਪੰਛੀ-ਸੰਸਾਰ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬੇਮਿਸਾਲਲਾਸਾਨੀ, ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ।

7. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਨੂੜ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਡਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਤੋਤਿਆਂ ਦੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
‘ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ’ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਪੰਛੀ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਘੁੱਗੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
‘ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਪੰਛੀ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਟਾਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਗੁਟਕਦੇ ਗੋਲੇ ਕਿਹੜੇ ਪੰਛੀ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਬੂਤਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਹੜਾ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਿੱਜੜਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਕਿਹੜੇ ਪੰਛੀ ਉਡਾਰੀ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੂੰਜਾਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਕਿਹੜਾ ਪੰਛੀ ਇਕ ਲੱਤ ਭਾਰ ਖੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਗਲਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਕਿਹੜੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਚੱਕੀਰਾਹਾ ਕੀ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁੰਡ , (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਕਿਹੜਾ ਪੰਛੀ ਖੰਭ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਪੈਲਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੋਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿੱਠਾ-ਮਿੱਠਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਬਹਾਰ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਪੰਛੀ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੋਇਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਕਿਤੇ …………….. ਦਾ ਗੀਤ, ਮਿੱਠਾ-ਮਿੱਠਾ ਸੰਗੀਤ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੁਲਬੁਲਾਂ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 10 ਸਾਡੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 10 ਸਾਡੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ-

(ਉ) ……. ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਹੀ ਸੁਆਦ ਲਗਦੇ ਹਨ ।
(ਅ) ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ………….. ਬੜੀ ਵਧੀਆਂ ਬਣਦੀ ਏ ।
(ਇ) ……. ਮਸਾਲੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਖਾਈਦੇ ਹਨ ।
(ਸ) ਲੰਬੜਦਾਰ ਤਾਂ ……… ਵੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ |
(ਹ) ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਾਡੇ ਮੂਲੀਆਂ ਤੇ ………… ਬਹੁਤ ਹੋਏ ਸਨ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਟਮਾਟਰ ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਹੀ ਸੁਆਦ ਲਗਦੇ ਹਨ ।
(ਅ) ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਚਟਣੀ ਬੜੀ ਵਧੀਆ ਬਣਦੀ ਏ ।
(ਇ) ਕਰੇਲੇ ਮਸਾਲੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਖਾਈਦੇ ਹਨ ।
(ਸ) ਲੰਬੜਦਾਰ ਤਾਂ ਅਰਬੀ ਵੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ |
(ਹ) ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਾਡੇ ਮੂਲੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਲਗਮ ਬਹੁਤ ਹੋਏ ਸਨ ।

2. ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹੇ ਹਨ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹੇ ਹਨ ?
(ੳ) ‘‘ਮੈਨੂੰ ਗੋਭੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ।”
(ਅ) ‘‘ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ, ਰੋਜ਼ ਈ, ਸਾਗ ।.
(ਬ) ‘‘ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਈ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ।”
(ਸ) “ਲੋਬੀਏ ਦੀਆਂ ਫ਼ਲੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂ ਭਲਕੇ ।”
(ਹ) ‘‘ਆਪਾਂ ਤਾਂ ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ।”
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੀਪੂ ਨੇ ਹੰਸੂ ਤੇ ਰਮੀ ਨੂੰ ਕਹੇ ।
(ਅ) ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੰਸੂ ਨੇ ਰਮੀ ਤੇ ਦੀਪੂ ਨੂੰ ਕਹੇ ।
(ਬ) ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਮੀ ਨੇ ਦੀਪੂ ਤੇ ਹੰਸੂ ਨੂੰ ਕਹੇ ।
(ਸ) ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਮੀ ਨੇ ਹੰਸੂ ਤੇ ਦੀਪੂ ਨੂੰ ਕਹੇ ।
(ਹ) ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੰਸੂ ਨੇ ਰੰਮੀ ਨੂੰ ਕਹੇ ।

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:-

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ-ਡੱਬਾ, ਟਾਹਲੀ, ਸੁਆਦ, ਸਬਰ, ਸਬਜ਼ੀ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਡੱਬਾ ਰੋਟੀ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ | ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਡੱਬੇ ਵਿਚ ਰੋਟੀ ਪਾ ਕੇ ਸਕੂਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
2. ਟਾਹਲੀ (ਇਕ ਰੁੱਖ-ਟਾਹਲੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਲੱਕੜੀ ਨੂੰ ਘੁਣ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ।
3. ਸੁਆਦ ਜ਼ਾਇਕਾ, ਮਜ਼ਾ)-ਅੱਜ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ ।
4. ਸਬਰ (ਧੀਰਜ)-ਜ਼ਰਾ ਸਬਰ ਰੱਖੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾਣ | ਲਈ ਸਭ ਕੁੱਝ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ ।
5. ਸਬਜ਼ੀ (ਰਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਫੁੱਲ)| ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ।

4. ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:-

ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ
ਸੋਚਿਆ, ਲਸਣ, ਅਚਾਰ, ਸਬਜ਼ੀ, ਸੁਆਦ, ਸਰੋਂ।
ਉੱਤਰ:

5. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਥ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਬਰਾਬਰ) ਅਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ-
ਟਾਹਲੀ, ਰੁੱਖ, ਸਿਆਣਦੇ, ਆਪਾ, ਗੰਢਾ, ਕਦੇ ।
ਉੱਤਰ:

6. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ) ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
ਦੀਪੂ : ਟਮਾਟਰ ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਹੀ ਸੁਆਦ ਲੱਗਦੇ ਨੇ ।
ਰਮੀ : ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਪਤਾ ਈ ਨਹੀਂ, ਟਮਾਟਰ ਕੱਚੇ ਵੀ ਖਾਈਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ: ਮੂਲੀ ਕੱਚੀ ਵੀ ਖਾਈਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ।
ਹੰਸੂ : ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਾਡੇ ਮੂਲੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਲਗਮ ਬਹੁਤ ਹੋਏ ਸਨ ।
ਰਮੀ : ਅੱਛਾ ! ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਬੀਜਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ?
ਹੰਸੂ : ਬਾਪੂ ਜੀ ਕਿੰਨਾ ਕੁੱਝ ਬੀਜ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਆਲੂ, ਕੱਦੂ, ਟਿੰਡੇ, ਟਮਾਟਰ, ਭਿੰਡੀ ਤੋਰੀ, ਘੀਆ ਤੋਰੀ, ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਆਦਿ । ਲੰਬੜਦਾਰ ਤਾਂ ਅਰਬੀ ਵੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ ।
ਰਮੀ. : ਕਿਉਂ ਦੀਪੂ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਬੀਜਦੇ ਹੋ ?
ਦੀਪੂ : ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਬੈਂਗਣ, ਗਾਜਰਾਂ, ਮੂਲੀਆਂ, ਕਰੇਲੇ ਤੇ ਖੀਰੇ ਬੀਜੇ ਸਨ | ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਲਾਏ ਨੇ ਗੰਢੇ, ਲਸਣ ਤੇ ਮਟਰ ।
ਰਮੀ : ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਈ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ । ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ | ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ, ਉੱਥੇ ।
ਹੰਸੂ : ਤੂੰ ਹੁਣ ਤਕ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾ ਕੇ ਦੇਖੀਆਂ ਨੇ ?
ਰਮੀ : ਬੈਂਗਣ, ਗੋਭੀ, ਗਾਜਰਾਂ, ਸਾਗ, ਜ਼ਿਮੀਕੰਦ ….

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਟਮਾਟਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਟਮਾਟਰ ਕੱਚੇ ਵੀ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹੰਸੂ ਦੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਕੁੱਝ (ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ) ਬੀਜਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੂਲੀਆਂ, ਸ਼ਲਗਮ, ਆਲੂ, ਕੱਦੂ, ਟਿੰਡੇ, ਟਮਾਟਰ, ਭਿੰਡੀ ਤੋਰੀ, ਘੀਆ-ਤੋਰੀ ਤੇ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਆਦਿ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਦੀਪੂ ਹੋਰੀਂ ਕੀ ਬੀਜਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੈਂਗਣ, ਗਾਜਰਾਂ, ਮੂਲੀਆਂ, ਕਰੇਲੇ, ਖੀਰੇ, ਗੰਢੇ, ਲਸਣ ਤੇ ਮਟਰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਦੀਪੂ ਹੋਰੀਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹਿਰੋਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਰਮੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤਕ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਧੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੈਂਗਣ, ਗੋਭੀ, ਗਾਜਰਾਂ, ਸਾਗ, ਜ਼ਿਮੀਕੰਦ, ਕੱਦੂ, ਚੱਪਣ-ਕੱਦੂ, ਟਾਂਡੇ, ਭਿੰਡੀ-ਤੋਰੀ, ਕਾਲੀ ਤੋਰੀ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਤੇ ਪਾਲਕ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਇਹ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਿਨ੍ਹਾਂ-ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਹੰਸੂ, ਦੀਪੂ ਤੇ ਰਮੀ ਵਿਚਕਾਰ ।

7. ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਆਪਣੀਆਂ ਮਨ-ਪਸੰਦ ਪੰਜ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਰੰਗ ਭਰੋ ।
ਉੱਤਰ:

8. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ | ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਸਾਡੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਲੇਖ ਕਿਸ ਲੇਖਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ , ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਰਮੀ/ਹੰਸੂ/ਦੀਪੂ ਕਿਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਡੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸਕੂਲ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਅੱਧੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਲੱਗਿਆਂ ਕਿਸ ਨੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਸਨ ਧੋਤੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਹੰਸੂ ਨੇ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਦੀਪੂ ਨੂੰ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਹੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ‘ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਚਪੇੜਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ ਜੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਦੀਪੂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸਬਜ਼ੀ ਚੰਗੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਦੀਪੂ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਸਬਜ਼ੀ ਲਿਆਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੋਭੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਰਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸਬਜ਼ੀ ਚੰਗੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਲੂ-ਗਾਜਰਾਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਹੰਸੂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ?’
ਉੱਤਰ:
ਸਾਗ ਨਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਹੰਸੂ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਕੀ ਲਿਆਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਚਾਰ ਤੇ ਗੰਢਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਦੀਪੂ ਕੋਲ ਕਿਹੜੀ ਸਬਜ਼ੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੋਭੀ-ਮਟਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਮੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਦੀਪੂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸਬਜ਼ੀ ਕੱਚੀ ਹੀ ਸੁਆਦ ਲਗਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਟਮਾਟਰ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਰਮੀ ਹੋਰੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ?
‘ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹਿਰੋਂ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਕਿਸ ਦੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਬੀਜਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਹੰਸੂ ਦੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਹੀਂ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੁਦੀਨਾ/ਧਨੀਆ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੰਸੂ ਕੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
‘ਲੰਬੜਦਾਰ ਤਾਂ ……… ਵੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਰਬੀ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 9 ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 9 ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ-

(ਉ) ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ……. ਹੈ ।
(ਅ), ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “………… ਭੰਨਣੀਆਂ ਹਨ ।”
(ਇ) ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ………… ਪਈ ।..
(ਸ) ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦਾ ਅੱਗ ਲੈਣ ਲਈ ………… : ਫਿਰਿਆ ।
(ਹ) ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ………….. ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।
(ਕ) ਪਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵੀ ਤਾਂ ………. ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਜੀ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਅੱਗ ਹੈ ।
(ਅ) ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਛੱਲੀਆਂ ਭੁੰਨਣੀਆਂ ਹਨ ” .
(ਇ) ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਮੁਸਕਰਾ ਪਈ ।
(ਸ) ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦਾ ਅੱਗ ਲੈਣ ਲਈ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਿਆ ।
(ਹ) ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।
(ਕ) ਪਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵੀ ਤਾਂ ਬਾਲਣ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਜੀ ।

2. ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਨੇ ਛੱਲੀਆਂ ਭੁੰਨਣੀਆਂ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਸਾਧਨ ਚੱਲਣੋਂ ਰੁਕ ਗਏ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਨਾਲ, ਬੱਸ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਆਦਿ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਚਲਣੋ ਰੁਕ ਗਏ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬਿਜਲੀ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਸੀ ? ਉੱਤਰ-ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕਣ ਕਰ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਬੰਦ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਉਪਰੰਤ ਬੱਚੇ ਕੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੱਚੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਚਮੁੱਚ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ ।

3. ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ :-

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ-
ਜ਼ਿਦ, ਵਿਲਕਣਾ, ਮੁਸ਼ਕਿਲ, ਥਕਾਵਟ, ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ।
ਉੱਤਰ:

1. ਜ਼ਿਦ (ਅੜੀ)-ਬੱਚਾ ਟਾਫ਼ੀਆਂ ਲੈਣ ਲਈ ਜ਼ਿਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
2. ਵਿਲਕਣਾ (ਤਰਲੇ ਲੈਣੇ)-ਭੁੱਖੇ ਨਿਆਣੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਲਕ ਰਹੇ ਸਨ ।
3. ਮੁਸ਼ਕਿਲ (ਔਖਾ)-ਇਹ ਸਵਾਲ ਜ਼ਰਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ।
4. ਥਕਾਵਟ ਥੱਕ ਜਾਣਾ)-ਮੈਂ ਥਕਾਵਟ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਜ਼ਰਾ ਲੰਮਾ ਪੈ ਗਿਆ ।
5. ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਕੂਕਾਂ) ਬੱਚੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ ।

4. ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਹੇਠਾਂ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ-
आग, भंगा, आज, आग, भूखा, मांग, क्या, कहा, स्टशन, कोयला, मिट्टी, चालीस, पचास, शहर, मुझ से ।
ਉੱਤਰ:

5. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਥ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ਼ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ-

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ-
ईंधन, समाप्त होना, जलना, पागल, आंगन, समाचार-पत्र, पसीना, बुरी ।
ਉੱਤਰ:

6. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪੜਨਾਂਵ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ? ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਦੱਸੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਨਾਂਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਪੜਨਾਂਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ , ਜਿਵੇਂ-ਮੈਂ, ਤੂੰ, ਇਹ, ਉਹ, ਅਸੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ।

7. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਮੁਸਕਰਾ ਪਈ ਆਪਣੀ ਡੰਗੋਰੀ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਬੋਲੀ, ਜਾਹ, ਅਗਲੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਬਾਲਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ‘ ਬੁੱਢੀ ਦੇ ਬੋਲ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਸਨ ਪਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਆਇਆ । ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਬੁੱਢੀ ਝੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਏ । ਉਹ ਅੱਗ ਲੈਣ ਅਗਲੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ।

ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦਾ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਿਆ ਪਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ । ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਚਾਹ-ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਿਆ । ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੱਕੀ । ਭੁੱਖੇ ਨਿਆਣੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਲਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ।

ਤਦ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਬੁੱਢੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਨੇ । ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ ਬਾਲਣ ਏਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ । ਸ਼ਹਿਰ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਲਾ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਗੈਸ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਜਦੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਇਕ ਬੱਸ ਖਲੋਤੀ ਸੀ । ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਾਲੀ-ਪੰਜਾਹ ਬੰਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ । ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ । ਉਹ ਬੱਸ ਉੱਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏਗਾ । ਬੱਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ । ਉਸ ਨੇ ਭੀੜ ਵਿਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਬੱਸਦੇ ਡਾਈਵਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੋ ਗਈ, ਭਰਾਵਾ ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਆਪਣੀ ਡੰਗੋਰੀ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੀ ਬੋਲੀ ?
ਉੱਤਰ:
“ਜਾਹ ਅਗਲੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਬਾਲਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ ।”

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕੀ ਸੋਚਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੁੱਢੀ ਝੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬਾਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੋਰ ਕੀ-ਕੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੋਲਾ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਗੈਸ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਬੱਸ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ ।

2. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
ਉਹ ਬੰਦਾ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚਿਆ । ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਪੂਰਨਿਆਂ ਤੇ ਪੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਝੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੈ । ਕੁੱਝ ਖਿਝ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਕੀ ਗੋਲੀ ਵੱਜ ਗਈ ਏ, ਅੱਜ ?

ਬਿਜਲੀ ਜਿਹੜੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਉੱਥੇ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਏ ।
ਇਹ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਚੰਗੀ ਮੁਸੀਬਤ ਏ ।

ਹਰ ਥਾਂ ਈ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਏ ? ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਬੈਗ ਚੁੱਕੀ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਗੱਡੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਖਲੋਤੀ ਏ, ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਏ । ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਡਰ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ । ਉਸ ਨੇ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਦਿੱਲੀ ਕੱਲ੍ਹ ਤਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਏਗਾ | ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਕਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹਵਾ ਝੱਲਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹਵਾ ਝੱਲਣ ਲਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਪਰਨਿਆਂ ਤੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਘਰ ਪੁੱਜਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਪਤਾ। ਲੱਗਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਿਸ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਆਉਣੀ | ਸੀ, ਉੱਥੇ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੰਦ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣਾ | ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ | ਉਸਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਡੀ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰ ਕੇ | ਪਿਛਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ ।

ਪਸ਼ਨ 5.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੀ ਫ਼ਿਕਰ ਲੱਗਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਕੱਲ੍ਹ ਤਕ ਦਿੱਲੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਇਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕਿਸ | ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਰ ਕੇ ।

8. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ-.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬਾਬੂ ਸ਼ਰਨ ਦਾਸ/ਰਜਨੀ/ਵਰਿੰਦਰ ਕਿਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਰਜਨੀ ਤੇ ਵਰਿੰਦਰ ਕਿਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਬੂ ਸ਼ਰਨ ਦਾਸ ਦੇ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
‘ਜੇ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰੀ , ਬੰਦੇ ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੌਣ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਬੂ ਸ਼ਰਨ ਦਾਸ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜੋ ਨਿਕਲਦਾ ਸੀ, ਸੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੁੱਢੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਤੋਂ ਕੀ ਮੰਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਅੱਗ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਕੀ ਭੰਨਣਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ-ਛੱਲੀਆਂ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਬੁੱਢੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਧਰੇ ਵੀ । ਅੱਗ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਅਸੰਭਵ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਦਾ ਮੁੱਕਣਾ ਨੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਬੁੱਢੀ ਨੇ ਸੋਟੀ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਬਾਲਣ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੰਦੇ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸਮਝਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਝੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰੋਟੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੱਕੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਬੱਸ ਦਾ ਬਾਲਣ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਡੀਜ਼ਲ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਵਾਲਾ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੈਟਰੋਲ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਜੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਪੱਖਿਆਂ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਪਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਹਵਾ ਝਲ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਅਰਥਾਤ ਕੋਲਾ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਰੇਲ-ਗੱਡੀ ਪਿਛਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬਾਲਣ ਮੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਆ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਰਾਤ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਬੱਚੇ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੁੱਖ ਕਾਰਨ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਕਿਸ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਈ ?
ਉੱਤਰ;
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਅੱਗੇ ਨੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
‘ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ……… ਪਈ ਇਸ ਵਾਕ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੁਸਕਰਾ ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 8 ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 8 ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ :-

(ਉ) ਨਜ਼ਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਹੇਠਾਂ ਮਾਰੀ ………. ਪਿਆ ਇਕ ਡਿੱਠਾ ।
(ਅ) ਪਾਣੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਪਿਆ, ਇਸ ਤੱਕ …… ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ।
(ਈ) ਕਾਂ ਸੀ, ਬੱਚਿਓ ! ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ, ਸੋਚਿਆ ……… ਲੜਾਈਏ ।
(ਸ) ਕਾਂ ਨੇ ਰੱਜ ਕੇ ,………… ਪੀਤਾ ।
(ਹ) ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ………. ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਲ ਪਾਈਏ ।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਨਜ਼ਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਹੇਠਾਂ ਮਾਰੀ, ਘੜਾ ਪਿਆ ਇਕ ਡਿੱਠਾ ।
(ਅ) ਪਾਣੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਪਿਆ, . “ਇਸ ਤਕ ਚੁੰਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ।”
(ਇ) ਕਾਂ ਸੀ, ਬੱਚਿਓ ! ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ, ਸੋਚਿਆ, ਜੁਗਤ ਲੜਾਈਏ ।
(ਸ) ਕਾਂ ਨੇ ਰੱਜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ।
(ਹ) ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਲ ਪਾਈਏ ।

2. ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਸਤਾਇਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਤੇਹ ਨੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਥੱਕ ਕੇ ਕਾਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਕ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਤਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਜੁਗਤ ਵਰਤੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਨੇ ਘੜੇ ਵਿਚ ਕੰਕਰ ਪਾਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
“ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਕਾਵਿ-ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਂਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਆਣਪ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

3. ਹੇਠਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ ।
ਕਾਂ, ਚੁੰਝ, ਤੇਹ, ਲੱਭਣ, ਜੁਗਤ, ਸਿੱਖਿਆ ।
ਉੱਤਰ:

4. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ/ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ-
ਤੇਹ, ਰੀਝ, ਟਿੱਲ ਲਾਉਣਾ, ਢੇਰੀ ਢਾਹੁਣੀ, ਜੁਗਤ, ਮੰਜ਼ਲ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਤੇਹ, (ਪਿਆਸ)-ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇਹ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪੀ-ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੁਝਦੀ ।
2. ਰੀਝ (ਚਾਅ, ਖ਼ਾਹਸ਼)-ਮਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੀਝ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਰੇ ।
3. ਟਿੱਲ ਲਾਉਣਾ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣਾ)-ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਥੇਰਾ ਟਿੱਲ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਬਣੀ ।
4. ਢੇਰੀ ਢਾਹੁਣੀ (ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਦੇਣੀ)-ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੇਰੀ ਨਾ ਢਾਹ, ਤੂੰ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰ, ‘ਤੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ।
5. ਜੁਗਤ (ਢੰਗ, ਤਰੀਕਾ)-ਹਰ ਇਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਜੁਗਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ।
6. ਮੰਜ਼ਲ (ਉਦੇਸ਼, ਨਿਸ਼ਾਨਾ)-ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ । ਅੰਤ ਮਨਚਾਹੀ ਮੰਜ਼ਲ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਜਾਵੋਗੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ,ਕਾਵਿ-ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ‘ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸੁਣਾਓ ।
ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਹੀ ਕਰਨ । )

5. ਕਾਵਿ-ਟੋਟਿਆਂ ਦੇ ਸਰਲ ਅਰਥ

(ਉ) ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ……………………ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ।”
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਬੱਚਿਓ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਹ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤਾ । ਉਸਨੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਪਾਣੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਪਾਣੀ । ਕਿਧਰੇ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਅੰਤ ਥੱਕ ਕੇ ਉਹ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ । ਉਸਨੇ ਹੇਠਾਂ ਧਿਆਨ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਘੜਾ ਦਿਸ . ਪਿਆ ਉਹ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਘੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਜਾ । ਬੈਠਾ ਉਸਨੇ ਹੇਠਾਂ ਤਕ ਝਾਕ ਕੇ ਦੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪਾਣੀ ਇੰਨਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਚੁੰਝ ਉਸ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ।

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਸਤਾਇਆ-ਤੰਗ ਕੀਤਾ । ਟਿੱਲ ਸੀ ਪੂਰਾ ਲਾਇਆ-ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਡਿੱਠਾਦੇਖਿਆ ਝਾਕਿਆਂ-ਦੇਖਿਆ ਤਾਣੀ-ਤਾਈਂ ।

(ਅ) ਕਾਂ ਸੀ, ਬੱਚਿਓ……………………… ਘੜੇ ‘ਚ ਪਾਏ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਬੱਚਿਓ, ਕਾਂ ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ ਸੀ । ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚੇ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਤਕ ਲੈ ਆਵੇ । ਉਸਨੇ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨੇੜੇ ਕੁੱਝ · ਕੰਕਰ ਪਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ । ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕੰਕਰ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ |
ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਜੁਗਤ-ਜੁਗਾੜ, ਤਰੀਕਾ । ਨਜ਼ਰ ਦੁੜਾਈ-ਇਧਰ-ਉਧਰ ਦੇਖਿਆ ।

(ਈ) ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ………… ਆਪਣੀ ਪਾਈਏ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਬੱਚਿਓ, ਕਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕੰਕਰ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਵਿਚਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ । ਹੁਣ ਕਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਪਾਣੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਤੇ ਉਸਨੇ ਰੱਜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੁਰ ਗਿਆ । ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ । ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਰਸਤਾ ਫੜਨਾ-ਜਿਧਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁਣਾ, ਉਧਰ ਤੁਰ ਪੈਣਾ । ਢੇਰੀ ਢਾਹੁਣੀਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਦੇਣੀ । ਸਿਆਣਪ-ਅਕਲਮੰਦ, ਸੂਝਬੂਝ । ਮੰਜ਼ਲ-ਉਦੇਸ਼, ਮੰਜ਼ਿਲ ।

6. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
“ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਲੰਗੜੋਆ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਪਿਆਸਾ ਕਾਂ ਥੱਕ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਬੈਠਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਕ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਜੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਿਆਣਾ/ਜੁਗਤੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਾਂ ਨੇ ਘੜੇ ਵਿਚ ਕੰਕਰ ਕਿਉਂ ਪਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ?
ਉੱਤਰ:
ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
“ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਸਿਆਣਪ’ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਢੇਰੀ ਨਾ ਢਾਹੋ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਮੰਜ਼ਿਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪੱਲਾ ਨਾ ਛੱਡੋ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਸਿਆਣਪ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7:
‘ਕਾਂ ਸੀ ਬੱਚਿਓ !ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ, ਸੋਚਿਆ … ਲੜਾਈਏ ਤੁਕ ਵਿਚ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਭਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੁਗਤ (✓)।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 7 ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 7 ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ

(ਉ) ਸਤਨਾਮ ਦੇ ਪਾਪਾ ਅਤੇ ਸੈਂਟੀ ਦੇ ਡੈਡੀ ……… ਸਨ ।
(ਅ) ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ………. ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ………….. ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ਇ) ਇਹ ਜੜਾਂ ਲਾਉਣ ਲਈ ………..ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
(ਸ) ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ …. ਕਰਦਾ ਹਾਂ ।
(ਹ) ਫਿਰ ਸਤਨਾਮ ਹਰ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ……… ਆਉਣ ਲੱਗਿਆ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਸਤਨਾਮ ਦੇ ਪਾਪਾ ਅਤੇ ਸੈਂਟੀ ਦੇ ਡੈਡੀ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸਨ ।
(ਅ) ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ੲ) ਇਹ ਜੜਾਂ ਲਾਉਣ ਲਈ ਜੇਬ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
(ਸ) ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵਾਇਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ।
(ਹ) ਫਿਰ ਸਤਨਾਮ ਹਰ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਫਸਟ ਆਉਣ ਲੱਗਿਆ ।

2. ਇੱਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਜੋੜਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਇਕ ਦਿਨ ਸਤਨਾਮ ਨੇ ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਕੀ ਪੁੱਛਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸਤਨਾਮ ਨੂੰ ਪਾਪਾ ਦੀ ਕਹੀ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਵਿੱਦਿਆ ਰੂਪੀ ਬੂਟੇ ਦੇ ਫਲੁ ਖਾਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸਤਨਾਮ ਨੇ ਪਾਪਾ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਇਦਾ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ।

3. ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਖਾਦ, ਜੇਬ-ਖ਼ਰਚੀ, ਲਗਨ, ਮਿਹਨਤ, ਵਾਇਦਾ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ ।
ਉੱਤਰ:
1. ਖਾਦ ਰੂੜੀ, ਫਸਲਾਂ-ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖ਼ੁਰਾਕ)-ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇਸੀ ਖਾਦ ਪਾ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
2. ਜੇਬ-ਖ਼ਰਚੀ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਖ਼ਰਚ ਲਈ ਜੇਬ ਵਿਚ ਪਏ ਪੈਸੇ)-ਸਕੂਲ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਜੇਬ-ਖ਼ਰਚੀ ਵੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।
3. ਲਗਨ ਲਗਾਓ, ਸ਼ੌਕ)-ਮੈਂ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬੜੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
4. ਵਾਇਦਾ ਇਕਰਾਰ-ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਵਾਇਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਗੋਂ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਂਗਾ ।
5. ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ)-ਬੰਦੇ ਕੋਲ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ ।

4. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਪੜੋ ਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ:

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ-
ਮਿੱਠਾ, ਪਾਣੀ, ਘਰ, ਸੁਖ, ਦਿਨ, ਜਲਦੀ, ਫਲ, ਖ਼ੁਸ਼ ।
ਉੱਤਰ:

5. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਉਪਰੋਕਤ ਮਾਟੋ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਲਾਓ ।
ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪੇ ਹੀ ਕਰਨ )

6. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ-
ਬੇਟਾ ! ਇਸੇ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਜੜ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲਾਉਣੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ । ਇਹ ਜੜਾਂ ਲਾਉਣ ਲਈ ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਸੋ ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਵਿੱਦਿਆ-ਰੂਪੀ ਬੂਟੇ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੋ,, ਸਤਨਾਮ ਦੇ ਪਾਪਾ ਨੇ ਗੱਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ , । ਠੀਕ ਹੈ, ਪਾਪਾ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਾਂਗਾ, ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਵੀ ਘੱਟ ਦੇਖਾਂਗਾ । ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਲ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵਾਂਗਾ । ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਦਿਆ-ਰੂਪੀ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਿੰਜਾਂਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਬੂਟੇ ਕੋਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਸਤਨਾਮ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ।
ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ! ਪੁੱਤਰਾ । ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹੋ ਉਮੀਦ ਹੈ । ਸਤਨਾਮ ਦਾ ਪਾਪਾ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਸਤਨਾਮ ਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝ ਆ ਗਏ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਵਿੱਦਿਆ ਰੂਪੀ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਖਾਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਲਗਨ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਜੁੱਟ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਸਤਨਾਮ ਨੇ ਪਾਪਾ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਤਨਾਮ ਨੇ ਪਾਪਾ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠੇਗਾ, ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਰੂਪੀ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਿੰਜੇਂਗਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਸਤਨਾਮ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤੋਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਪਣੇ ਪਾਪਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸਤਨਾਮ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝ ਆ ਗਏ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿ ਵਿੱਦਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੜਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।

7. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ, ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
“ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ “ਫਲ ਜੀਵਨੀ ਕਿਸ ਦੀ ‘ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਡਾ: ਜਾਗੀਰ ਸਿੰਘ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਸਤਨਾਮ ਕਿਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ-
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿੱਠਾ ਨਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਵਿੱਦਿਆ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੌੜੀਆਂ ਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਕਿਸ ਵਰਗਾ ਦੱਸਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੁੱਖ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿਸ ਦੇ ਪਾਪਾ ਕੋਲ ਵਧੀਆ ਘਰ ਤੇ . ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸ਼ੈਟੀ ਦੇ ਨੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਸ਼ੈਟੀ ਦਾ ਪਾਪਾ ਸਤਨਾਮ ਦੇ ਪਾਪਾ ਦਾ ਕੀ ਲਗਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਸ਼ੈਟੀ ਦੇ ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਜੇਬ-ਖ਼ਰਚ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਖੁੱਲਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਸੈਂਟੀ ਦਾ ਪਾਪਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੇਪਰਵਾਹ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸਤਨਾਮ ਦੇ ਪਾਪਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਕਿਹੋਜਿਹੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿਹਨਤੀ ਤੇ ਲਾਇਕ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਸਤਨਾਮ ਦਾ ਪਾਪਾ ਪੜ-ਲਿਖ ਕੇ ਕੀ ਬਣਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੰਗਾ ਅਫ਼ਸਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਸਤਨਾਮ ਦੇ ਪਾਪਾ ਦੁਆਰਾ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਕੀ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਵਿੱਦਿਆ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਲਗਨ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸਤਨਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੱਗ ਗਈ ਕਿ, “ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਜੜਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਾਪਾ ਉੱਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
“ਫਿਰ ਸਤਨਾਮ ਹਰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ … ਆਉਣ ਲੱਗਿਆ । ਵਾਕ ਵਿਚ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣੋ :
ਉੱਤਰ:
ਫ਼ਸਟ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 6 ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 6 ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ

1. ਦੱਸੋ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਨਰਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਨਰਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਢਾਰਸੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਉਸਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਣ ਨਾਲ ਰੋਗੀ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਨਰਸ ਕੀ ਕੁੱਝ ਕਰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਰਸ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਫੜ ਕੇ ਉਸ਼ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਰੋਗੀ ਦੇ ਉਹ ਟੀਕਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਪਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ।

2. ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ :

(ੳ) ਜਿਉਂ ਤਿਤਲੀ ਦੀ ਹੋਏ ਉਡਾਣ, ਵੰਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਤਿਉਂ …………..।
(ਅ) ਰੋਗੀਆਂ ਤਾਈਂ ਮਿਲ ਗਈ ………..।
(ਇ) ਮਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗਰ ਰੱਖਦੀ …………… !
(ਸ) ਆਪਣ ………… ਕਰਦੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੀ ਇਹ ਹੈ …………. ਸੇਵਾਦਾਰ ।
(ਕ) ਰੱਬ ਨੇ ਭੇਜੀ ਜੱਗ ‘ਤੇ ………।
ਉੱਤਰ:
(ਉ) ਜਿਉਂ ਤਿਤਲੀ ਦੀ ਹੋਏ ਉਡਾਣ, ਵੰਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਤਿਉਂ ਮੁਸਕਾਣ।
(ਅ) ਰੋਗੀਆਂ ਤਾਈਂ ਮਿਲ ਗਈ ਢਾਰਸ ।’
(ਇ) ਮਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗਰ ਰੱਖਦੀ ਧਿਆਨ ।
(ਸ) ਆਪਣਾ ਸੁਖ ਕਰਦੀ ਕੁਰਬਾਨ ।
(ਹ) ਇਹ ਹੈ ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ।
(ਕ) ਰੱਬ ਨੇ ਭੇਜੀ ਜੱਗ ‘ਤੇ ਨਰਸ ।

3. ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਰਸ ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਨਰਸ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਨਰਸ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਿਸ ਵਾਂਗਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਾਂ ਵਾਂਗਰ ।

4. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ ਮਰੀਜ਼, ਥਰਮਾਮੀਟਰ, ਨਵੀਂ-ਨਕੋਰ, ਸੇਵਾਦਾਰ, ਤਰਸ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਮਰੀਜ਼ (ਰੋਗੀ)-ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਦਾਖ਼ਲ ਹਨ ।
2. ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਰੋਗੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਤਾਪ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਯੰਤਰ)-ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਲਾਓ ਤੇ ਦੇਖੋ ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੈ ।
3. ਨਵੀਂ-ਨਕੋਰ (ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ-ਅੱਜ ਤਿਉਂਹਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਨਵੀਂ-ਨਕੋਰ ਕਮੀਜ਼ ਪਾਈ ।
4. ਸੇਵਾਦਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ)-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਾਦਾਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਹੋਗੇ, ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ ।
5. ਤਰਸ (ਦਇਆ-ਦੁਖੀਆਂ-ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਕਰੋ

5. ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀਵਿੱਚਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਰੂਪ ਲਿਖੋ
ਧਿਆਨ, ਪਛਾਣ, ਬਸਤਰ, ਪੁੱਛਦੀ, ਹੱਸ ਕੇ, ‘ ਕੀ, ਪਿਆਰ, ਵੰਡਦੀ ।
ਉੱਤਰ:

6. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਥ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ-
ਅਰਸ਼, ਤੋਰ, ਢਾਰਸ, ਤੱਕ ਕੇ, ਨਾਲ, ਦੱਸੋ, ਹੁਣ ।
ਉੱਤਰ:

7. ਕਾਵਿ-ਟੋਟਿਆਂ ਦੇ ਸਰਲ ਅਰਥ

(ੳ) ਉਜਲੇ ਚਿੱਟੇ ………….,,,,,,,, ਤਿਉਂ ਮੁਸਕਾਣ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਨਰਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ਸੁਥਰੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪਰੀ ਆਈ ਹੋਵੇ । ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਾਜ਼ਾ ਦੰਮ ਤੇ ਨਵੀਂ ਨਕੋਰ ਦਿਸਦੀ ਹੈ । ਉਸ ਦੀ ਤੋਰ ਵਿਚ ਬੜੀ ਚੁਸਤੀ ਹੈ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਿਤਲੀ ਉੱਡ ਰਹੀ ਹੋਵੇ । ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟਾਂ ਵੰਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ ।
(ਅ) ਵਾਰਡ ਅੰਦਰ ………………………. ਪੁੱਛ ਪੁਛਾਂਦੀ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਰਸ ਜਦੋਂ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਦਮ ਰੌਣਕ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਆ ਗਿਆ
ਹੈ । ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਫੜ ਕੇ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ।

(ਇ). ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੱਸ……………………… ਭੁੱਲ ਜਾਣ !
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇਰਸ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਟੀਕਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਪਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਕੀ ਹੈ ।ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਦੇਖ ਕੇ ਰੋਗੀ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।

ਸ) ਬੋਲੇ ਜਦ ਇਹ………………………….. ਕਰਦੀ ਕੁਰਬਾਨ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਆਈ ਨਰਸ ਜਦੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੁਖੁ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਕੇ ਰੋਗੀ ਦਾਮਾਂ ਵਾਂਗ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ । …

(ਹ) ਹੁਣ ਤੁਸਾਂ ਹੈ …………. ’ਤੇ ‘ਨਰਸ’
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੁਣ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੌਣ ਹੈ । ਇਹ ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨਰਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਗੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਸਲ ਵਿਚ ਰੱਬ ਨੇ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਤਰਸ ਕਰ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਉੱਤੇ ਨਰਸ ਭੇਜੀ ਹੈ ।

8. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1:
ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਧਨਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੀਤਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
‘ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਰਸ ਨੂੰ ਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਨਰਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ (ਬਸਤਰ) ਕਿਹੋ-ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ? :
ਉੱਤਰ:
ਉਜਲੇ ਚਿੱਟੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਉਜਲੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿਚ ਨਰਸ ਕੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਸਮਾਨੀ ਪਰੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿਸਦੀ ਉਡਾਣ ਤਿਤਲੀ ਵਰਗੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਕੌਣ ਹਰਦਮ ਚੁਸਤ ਫੁਰਤ ਤੇ ਨਵੀਂ ਨਕੋਰ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ ‘
ਕੌਣ ਵਾਰਡਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸਕਾਨ ਵੰਡਦੀ ਤੇ ਰੌਣਕ ਲਾ, ਦਿੰਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤੋਂ ਢਾਰਸ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਕੌਣ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਦੀ
ਜਾਂ
ਕੌਣ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਫੜਦੀ, ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਤੇ ਟੀਕੇ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਕਿਸਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਰੋਗੀ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਜਾਂ
ਕੌਣ ਆਪਣਾ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਰੋਗੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ?
ਜਾਂ
ਰੱਬ ਨੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਤਰਸ ਕਰ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਉੱਤੇ ਕੀ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਰਸ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
‘ਜਿਉਂ-ਤਿਤਲੀ ਦੀ ਹੋਏ ਉਡਾਣ, ਵੰਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਤਿਉਂ …. ‘ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੁਸਕਾਨ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 5 ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 5 ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ-

(ਉ) ਨਵੀਨ ਦੇ ਨਾਨੀ ਜੀ …….. ਅਧਿਆਪਕਾ ਹਨ ।
(ਅ) ਮਿੱਠੇ ਕੀੜੀ ………. ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ।
(ਇ) ……… ਮਿਸ਼ਰੀ ਖਾ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਲੈ ।
(ਸ) ਸਲੂਣੋ ਕੀੜੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ .. …… ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਈ ।
(ਹ) ਚਲੋ ਜੀ, ਸਲੂਣੋ ਮਿੱਠੇ ਦੇ …….. ਉੱਤੇ , ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਈ ।
(ਕ) ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ …….. ਨੂੰ ਕੱਢੋ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਨਵੀਨ ਦੇ ਨਾਨੀ ਜੀ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹਨ ।
(ਅ) ਮਿੱਠੇ ਕੀੜੀ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ।.
(ਇ)ਮਿੱਠੀ-ਮਿੱਠੀ ਮਿਸ਼ਰੀ ਖਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈ ।
(ਸ) ਸਲੂਣੋ ਕੀੜੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਲੂਣ ਦੀ ਡਲੀ ਆਪਣੇ ਮੁੰਹ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਈ ।
(ਹ) ਚਲੋ ਜੀ, ਸਲੂਣੋ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਈ ।
(ਕ) ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਵਹਿਮ ਨੂੰ ਕੱਢੋ ।

2. ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਨਵੀਨ ਨੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਿਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਔਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹਿਣ ਕਰੀਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਨਵੀਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਵੀਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਂ ਅਨੀਸ਼ਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਨਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਨਵੀਨ ਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਮਿੱਠਾ ਦੁਆਰਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ ਸਲੂਣੀ ਕੀੜੀ ਨੇ ਕੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਲੂਣੀ ਕੀੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਹਾਲ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ । ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਖ਼ਾਰਾ ਤੇ ਸਲੂਣਾ ਖਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
‘ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ ਪਾਠ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡਾ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਸਮਝੋ :ਕੀੜੀਆਂ

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ ।
ਕੀੜੀਆਂ, ਕਹਾਣੀ, ਪਹਾੜ, ਮਿਸ਼ਰੀ, ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ, ਲੂਣ !
ਉੱਤਰ:

4. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ-
ਦੋਹਤੀ, ਪ੍ਰਯੋਗ, ਇਕਲੌਤੀ, ਆਲਸ, ਇੰਤਜ਼ਾਰ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਦੋਹਤੀ (ਧੀ ਦੀ ਧੀ)-ਨਾਨੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਦੋਹਤੀ ਨੂੰ ਕੁੱਛੜ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖਿਡਾ ਰਹੀ ਸੀ ।
2. ਪ੍ਰਯੋਗ (ਤਜਰਬਾ)-ਵਿਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
3. ਇਕਲੌਤੀ ਇੱਕੋ ਇਕ-ਗੀਤਾ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਹੈ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨਹੀਂ ।
4. ਆਲਸ (ਢਿੱਲ)-ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿਚ ਆਲਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ।
5. ਇੰਤਜ਼ਾਰ (ਉਡੀਕ)-ਅਸੀਂ ਸਵੇਰ ਦੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ।

5. ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜੋ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ-
ਕੁੜੇ ਅਨੀਸ਼ਾ ! ਕਿਉਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਕਰੀ ਜਾਨੀ ਐਂ, ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਏਂਗੀ… ਗਰਮੀ ਨੀ ਆਈ ਅਜੇ … ਜਾਂਦੀ ਠੰਢ ਐ … ਆ ਜਾ ਇਧਰ … ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਚੋਂ । ਅਨੀਸ਼ਾ ਦੀ ਨਾਨੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀ ਆਪਣੀ ਦੋਹਤੀ ਨੂੰ ਵਰਜਿਆ । ਨਾਨੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਖੇਡਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੀ ਆਂ …। ਅਨੀਸ਼ਾ ਨੇ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨੀ ਜੀ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਆ ਖਲੋਤੇ ਤੇ ਬੋਲੇ, ‘‘ਕੀ ਕਰਦੀ ਐਂ ?” ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਮੈਡਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਜਾਪਦੀਆਂ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਵਾ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਐ …। ਤੇ ਫੇਰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਖ਼ਾਲੀ ਬੋਤਲ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਾਲਟੀ ਵਿਚ ਡੁਬੋਇਆ । ਗਤੂੰ-ਗੜੈ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹਵਾ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਅਨੀਸ਼ਾ ਫੇਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, ਦੇਖੋ, ਨਾਨੀ ਜੀ, ਇਹ ਬੋਤਲ* ਸਾਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਖ਼ਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਆ ਪਰ ਆਹ ਦੇਖੋ ਬੁਲਬੁਲੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਨੇ, ਹਵਾ ਦੇ … ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ । ਨਾਨੀ ਨੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੰਜਵੀਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ, ਦੋਹਤੀ ਵਲ ਦੇਖਿਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਅਨੀਸ਼ਾ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਨਾਨੀ ਨੇ ਅਨੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਾਨੀ ਨੇ ਅਨੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜੇ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਤੇ ਠੰਢ ਜਾ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਨਾ ਕਰੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਅਨੀਸ਼ਾ ਕਿਹੜੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ । ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਠੰਢ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਗਰਮੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕੀ ਅਨੀਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੈਡਮ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਇਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਅਨੀਸ਼ਾ ਦੀ ਮੈਡਮ ਨੇ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੈਡਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਵਾ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਅਨੀਸ਼ਾ ਨੇ ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਖ਼ਾਲੀ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀ ਬੋਤਲ ਅਸਲ ਵਿਚ ਖ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ।
ਉੱਤਰ:
ਅਨੀਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਕ ਖ਼ਾਲੀ ਬੋਤਲ ਲੈ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੋਬੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਗਤੂੰ-ਤੂੰ ਕਰ ਕੇ ਹਵਾ ਦੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਲੱਗਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਅਨੀਸ਼ਾਂ ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੰਜਵੀਂ ਵਿਚ ।

2. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-
“ਕਿਉਂਕਿ ਸਲੂਣੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਲੂਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਡਲੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ …।” ਨਵੀਨ ਬੋਲਿਆ । ‘ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ! ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਉਹੀ ਲੂਣ ਦੀ ਡਲੀ ਖੁਰਦੀ ਰਹੀ । ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾ ਸੁਆਦ ਤਾਂ ਉਹ ਤਾਂ ਹੀ ਚੱਖ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜੇ ਉਹ ਲੂਣ ਦੀ ਡਲੀ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਦੀ … ਆਹ ਜਿਵੇਂ ਅਨੀਸ਼ਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਜੇ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੂਗੀ… ਤਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਅੰਦਰ ਭਰਿਆ ਜਾਊ… ਜੇ ਔਗੁਣ ਦੂਰ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂਵੇਂ ਗੁਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ, ਠੀਕ ਐ ਨਾਂ ?” ਨਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਫੇਰ ਪੁੱਛਿਆ । “ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ! ਪਰ ਨਾਨੀ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਗੁਣਵਾਨ ਬੰਦੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ । ਜੇ ਸਲੂ ਕੀੜੀ ਮਿੱਠੇ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਲੂਣ ਦੀ ਡਲੀ ਮੁੰਹ ਵਿਚ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ?” ਨਵੀਨ ਨੇ, ਹੋਰ ਨੁਕਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ! ‘‘ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਹੁੰਦੈ । ਅਸੀਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਆਂ, ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ { ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਔਗੁਣਾਂ ਦਾ ਲੂਣ ਸਾਡੀ ਜੀਭ ‘ਤੇ ਖੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਆਂ ।” ਨਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸਲੂਣੋ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾ ਸੁਆਦ ਕਿਉਂ ਨਾ ਆਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਲੂਣ ਦੀ ਵੱਡੀ, ਡਲੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ : ਖੁਰਦੀ ਰਹੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬੋਤਲ ਵਿਚ ਕਦੋਂ ਪਾਣੀ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਦੋਂ ਉਸ ਵਿਚਲੀ ਹਵਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਨਾਨੀ ਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਣ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੇਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਔਗੁਣ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਨਵੀਨ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਨੁਕਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਗੁਣਵਾਨ ਬੰਦੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੂਣੋ. ਦਾ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਲੂਣ – ਦੀ ਡਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਜਾਣੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਸੀਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹਿਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ।
ਉੱਤਰ:
ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਔਗੁਣਾਂ ਹੇਠ ਹੀ ਦੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ।

6. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ·

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਡਾ: ਵਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਾਤਿਸ਼ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਅਨੀਸ਼ਾ/ਨਵੀਨ/ਨਾਨੀ ਕਿਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਅਨੀਸ਼ਾ ਨਾਨੀ ਦੀ ਕੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋਹਤੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਨਾਨੀ ਨੇ ਅਨੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ । (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਦੋਹਤੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਧੀ ਦੀ ਧੀ (✓) ।.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਅਨੀਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀਂ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪ੍ਰਯੋਗ ਜੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਜਦੋਂ ਅਨੀਸ਼ਾ ਨੇ ਖ਼ਾਲੀ ਬੋਤਲ ਪਾਣੀ ‘ ਵਿਚ ਡੁਬੋਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀ ਨਿਕਲਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਹਵਾ/ਬੁਲਬੁਲੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਆਇਸ਼ਾ ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੰਜਵੀਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਆਇਸ਼ਾ ਤੇ ਨਵੀਨ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਨਵੀਨ ਕਿਹੜੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਅੱਠਵੀਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਨਾਨੀ ਕਿਹੜੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਸੀ ? .
ਉੱਤਰ:
ਅਧਿਆਪਕਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਨਵੀਨ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋਣਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਭਾਸ਼ਨ-ਮੁਕਾਬਲਾ ਨੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਨਵੀਨ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਔਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹਿਣ ਕਰੀਏ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਨਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਔਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਗੁਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਮਿੱਠੋ ਕੀੜੀ ਕਿਹੜੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਸਲੂਣੋ ਕੀੜੀ ਕਿਹੜੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਲੂਣ ਦੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਅਨੀਸ਼ਾ ਕੀ ਖਾਣ ਲਈ ਭੱਜਦੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਚਾਕਲੇਟ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਮਜ਼ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੇਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਸਲੂਣੋ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੀ ਰੱਖ ਕੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ ਗਈ ?
ਉੱਤਰ:
ਲੂਣ ਦਾ ਡਲਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
ਸਲੂਣੇ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾ ਸਵਾਦ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਲੂਣ ਦਾ ਡਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21.
“ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਲੂਣ ਦਾ ਡਲਾ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਔਗੁਣਾਂ ਦਾ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 22.
‘ਦੋ ਕੀੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਮਿਸ਼ਰੀ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਚਿੰਨ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੁਣਾਂ ਦਾ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 23.
ਗੁਣ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਣ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਔਗੁਣਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 24.
ਔਗੁਣਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਲਾਭ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 25.
……….. ਮਿਸ਼ਰੀ ਖਾ ਕੇ ਅਨੰਦ ਲੈ । ਵਾਕ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਿੱਠੀ-ਮਿੱਠੀ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 4 ਕਿੱਕਲੀ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 4 ਕਿੱਕਲੀ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਰੋ-

(ਉ) ਕਿੱਕਲੀ …….. ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ ।
(ਅ) ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ …….. ਬਣਾ ਕੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ਇ) ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਦਾ …….. ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
(ਸ) ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ ………. ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ ।
(ਹ) ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ …………. ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ
(ਕ) ਖੱਖੜੀਆਂ ………… ਖਾਂ, ਖਾਂਦੀ-ਖਾਂਦੀ ਕਾਬਲ ਜਾਂ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਕਿੱਕਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ ।
(ਅ) ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਜੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ਇ) ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਦਾ ਵੀਰਪਿਆਰ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
(ਸ) ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ ਪੱਗ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ ।
(ਹ) ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚੱਕਰਚੂੰਢੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ।
(ਕ) ਖੱਖੜੀਆਂ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ੇ ਖਾਂ,
ਖਾਂਦੀ-ਖਾਂਦੀ ਕਾਬਲ ਜਾਂ ।

2. ਇੱਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿੱਕਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਜੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ-ਦੋ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਇਕ ਗੀਤ ਵਿਚ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਟਾਹਲੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੱਢਣੋ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
“ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਠ’ ਵਿਚ ਆਏ ਕਿਸੇ ਦੋ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
ਭੈਣ ਤੇ ਵੀਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ।

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ :

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋ’ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ, ਚੱਕਰਚੂੰ ਢਾ, ਸ਼ਾਮਲਾਟ, ਟਾਹਲੀ, ਭੰਬੀਰੀ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ)ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ।
2. ਚੱਕਰਚੂੰਢਾ (ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਇਕ ਕਿਸਮ-ਚੱਕਰਚੂੰਢੇ ਉੱਤੇ ਝੂਟੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ।
3. ਸ਼ਾਮਲਾਟ (ਸਾਂਝੀ ਥਾਂ)-ਇਸ ਸ਼ਾਮਲਾਟ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਹੈ ।
4. ਟਾਹਲੀ (ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਰੁੱਖ)-ਟਾਹਲੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਲੱਕੜੀ ਨੂੰ ਘੁਣ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ।
5. ਭੰਬੀਰੀ (ਇਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਉਣਾ, ਤਿੱਤਲੀ)-ਬੱਚੇ ਮੇਲੇ ਵਿਚੋਂ ਭੰਬੀਰੀਆਂ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਸਨ ।

4. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ : –

ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ ਪੰਜਾਬ, ਹੱਥ, ਪੱਗ, ਬਹਿੰਦਾ, ਸਿੰਗ, ਦੁਪੱਟਾ ।
ਉੱਤਰ:

5. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਕਿੱਕਲੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਨਾਚ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿੱਕਲੀ ਦਿਲ-ਪਰਚਾਵੇ ਦਾ ਵਧੀਆ ਨਾਚ ਹੈ । ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਨੱਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਚੱਕਰਚੂੰਢੇ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਗਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਦਾ ਵੀਰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਝਲਕਦੀ ਹੈ ।

6. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਕਿੱਕਲੀ ਲੇਖ ਕਿਸ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿੱਕਲੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਸੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿੱਕਲੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਕਿੱਕਲੀ ਵਿਚ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੰਘੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਕਿੱਕਲੀ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੱਕਰ ਚੂੰਢੇ ਵਾਂਗ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿਚ ਕਿਸ ਰੰਗ ਦੇ ਘੱਗਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਸਮਾਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸ ਦਾ ਕਿਸ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਭੈਣ ਦਾ ਵੀਰ-ਪਿਆਰ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਢੰਗ ਹਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੋ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਇਕ ਗੀਤ ਵਿਚ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਟਾਹਲੀ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਾਂਝੀ ਕੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
‘ਕਿੱਕਲੀ ………… ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ । ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੰਜਾਬੀ (✓) ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 18 ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਾਲਕੀ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 18 ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਾਲਕੀ

ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

1. ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ-

(ੳ) …………….. ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਨਾਂ ਦਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਬਾਲਕ ਸੀ ।
(ਅ) ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ………….. ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ।
(ਇ) ਰਵੀ ਡਰ ਨਾਲ …………. ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ।
(ਸ) ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ …………. ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
(ਹ) ਪਾਲਕੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ …….. ਲੱਗੀ ।
ਉੱਤਰ:(
ਉ) ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਨਾਂ ਦਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਬਾਲਕ ਸੀ !
(ਅ) ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ।
(ਬ) ਰਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਚੀਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ।
(ਸ), ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਖੋਰੂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
(ਹ) ਪਾਲਕੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਗਮਗਾਣ ਲੱਗੀ ।

2. ਇਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰਵੀ ਕਿਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਬੰਗਾਲ ਦਾ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਰਵੀ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਲਕੀ ਨੂੰ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਰਵੀ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਗਿਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਅੰਗਾਰੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਹਿਕਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੀਤੇ ਦੀਆਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ. 5.
ਰਵੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਉੱਡਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ।

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰਵੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਲਕੀ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ;
ਰਵੀ ਦੇ ਘਰ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਲਕੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ । ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਫਿਕਾ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਇਕ ਬਰਾਂਡੇ ਦੇ ਖੂੰਜੇ ਵਿਚ ਫਾਲਤੂ ਹੀ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਰਵੀ ਦੇ ਘਰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਰਵੀ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਬਚਾ ਕੇ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਰਵੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਵੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਸ਼ਾਂਤ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਵੀ ਕਿਸ ਤੋਂ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ , ਬੈਠਾ ਰਵੀ ਚੀਤੇ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਰਵੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਸੈਰ ਕਰ ਕੇ ਆਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਵੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ਅਕਾਸ਼, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਉਛਾਲੇ ਮਾਰਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰ ਆਇਆ ਸੀ ।

4. ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ ਫਿੱਕਾ, ਮੱਛੀਆਂ, ਡੁੱਬ, ਦੰਦਾਂ, ਲਹਿਰਾਂ, ਸਾਮਣੇ ।
ਉੱਤਰ: फीका
ਛਿੱਕਾ’: मछलिया
ਮੱਛੀਆਂ : डूब
ਦੰਦਾਂ : दांतों
ਲਹਿਰਾਂ : लहरें
ਸਾਮਣੇ : सामने

5. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਥਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਬਰਾਬਰ ਅਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ ।
ਮੈਨੂੰ, ਇੱਥੇ, ਖੌਰੂ, ਕੰਢੇ, ਢੱਡ, ਕਿਵੇਂ, ਹੁਣ, ਥੱਲੇ ।
ਉੱਤਰ:
ਮੈਨੂੰ : मुझे
ਇੱਥੇ : ਧਵਾਂ
ਖੌਰੂ : शोर
ਕੰਢੇ : किनारे
ਢੱਡ : पेट
ਕਿਵੇਂ : कैसे
ਹੁਣ : अब
ਥੱਲੇ : नीचे

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਤੁਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰੋਗੇ ?
ਉੱਤਰ;
ਮੈਂ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰਨੀ ਚਾਹਾਂਗਾ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਅਥਾਹ ਹੈ। ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਕਰੋੜਾਂ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ ਤਾਰੇ ਹਨ । ਕਲਪਨਾ ਕੀ ਹੈ ? ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਓ । ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਪੁਲਾੜੀ ਵਾਹਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਦੇ ਬਾਲਣ ਦੀ । ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੁੱਝ ਚੁੱਕਣ ਦੀ । ਬੱਸ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਹਨ । ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਡਾਰੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਅਨੰਦ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੀ ਹੈ ਅਗਾਂਹ ਕੁੱਝ ਦਿਸਦਾ ਵੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ।

(i) ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਅੱਗੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਕਹਾਣੀ’ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਜੀ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬਾਲਕ ਰਵੀ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ? .
ਉੱਤਰ:
ਬੰਗਾਲ ਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬਾਲਕ ਰਵੀ ਦੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਬਾਲਕ ਦੇ ਘਰ ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕਿਹੜੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਵੱਡੀ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਾਲਕੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਪਾਲਕੀ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਕਿਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਵੀ ਨੂੰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਕੌਣ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਵੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਘਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੁਖੋ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8.
ਦੁਖੋ ਕਿੱਥੋਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੰਗਾ ਤੋਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9.
ਦੁਖੋ ਕਾਹਦੇ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਹਿੰਗੀ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10.
ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੀਨੂ ਨੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11.
ਦਰਬਾਨ ਬਾਲ ਮੁਕੰਦ ਕਿਸ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਦਾਅ-ਪੇਚ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਾਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਤੋਂ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12.
ਰਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਬਚਾ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13.
ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਰਵੀ ਨੇ ਪਾਲਕੀ ਅੱਗੇ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੂਰ ਜਿੱਥੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ ਜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14.
ਰਵੀ ਦੇ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਸ਼ਾਂਤ ਜਗਾ (ਜੰਗਲ) ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਤੇ ਪਾਲਕੀ …….
ਉੱਤਰ:
ਉੱਡਣ ਲੱਗੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 15.
ਰਵੀ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਕਾਕਾ ਜੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 16.
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਹਿਕਦੀਆਂ (ਚੀਤੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਰਵੀ ਨੇ ਪਾਲਕੀ ਨੂੰ ਕਿਧਰ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 17.
ਰਵੀ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਮਲਾਹ ਕੌਣ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਬਦੁਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 18.
ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਅਬਦੁਲ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੀਤੇ ਨੇ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 19.
ਅਬਦੁਲੇ ਨੇ ਚੀਤੇ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਮੀਲ ਤਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਖਿਚਵਾਈ ?
ਉੱਤਰ:
40 ਮੀਲ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 20.
‘ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਕਥਾ ਦਾ ਬਾਲਕ ਰਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 21.
ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ, ਪਾਲਕੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਜਾਦੂ ਦੀ ਪਾਲਕੀ (✓) ।

(ii) ਪੈਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-

ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ । ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਰਵੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਬਾਲਕ ਸੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਅਮੀਰ ਸਨ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਦੌਲਤ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੀ । ਹੁਣ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਟੁੱਟੀਆਂ-ਫੁੱਟੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਲਕੀ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ । .

ਪਰ ਉਹ ਕੰਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ । ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕ ਬਰਾਂਡੇ ਦੇ ਇਕ ਖੂੰਜੇ ਵਿਚ ਫਾਲਤੂ ਹੀ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ । ਜੇਕਰ ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਪਾਲਕੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਰਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇਸ ਪਾਲਕੀ ਦੇ ਪਰਦੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਰਵੀ ਨੂੰ ਬੜਾ ਅਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਰਵੀ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਵੀ ਦੀ ਉਮਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਰਵੀ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਘਟਣ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਟੁੱਟੀਆਂ-ਫੁੱਟੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਾਲਕੀ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਪਾਲਕੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਲਕੀ ਪੁਰਾਣੀ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦੀ, ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਬਰਾਂਡੇ ਦੇ ਇਕ ਖੂੰਜੇ ਵਿਚ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਛੁੱਟੀ ਸਮੇਂ ਰਵੀ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਰਵੀ ਪਾਲਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਰਦੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਪਾਲਕੀ ਨਾਲ ਕਿਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਸਿਰਫ਼ ਰਵੀ ਨੂੰ ।

2. ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-

ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਵੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਘਰ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਭਾਜੀ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਰੱਖੀ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਆ-ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ । ਨੌਕਰ ਦੁਖੋਂ ਗੰਗਾ ਜੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ।ਉਹ ਵਹਿੰਗੀ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦੂਹਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਗਲੀ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਦੀਨੂ ਸੁਨਿਆਰਾ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੌਂਕਣੀ ਫੂਕ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ ਰਵੀ ਦੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਗਹਿਣੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਸਨ ਸਾਮਣੇ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਦਰਬਾਨ ਮੁਕੰਦ ਲਾਲ, ਕਾਕੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਦਾਅ-ਪੇਚ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਘਰ ਦੇ ਦੁਸਰੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਰਹੇ ਸਨ । ਪਰੰਤੂ ਰਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਚਾ ਕੇ ਉਸ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠਾ । .

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਇਕ ਦਿਨ ਰਵੀ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਕੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੋਈ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਘਰ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਹ ਭਾਜੀ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਰੱਖੀ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਆ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਦੁਖੋ ਕਿੱਥੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੰਗਾ ਜੀ ਤੋਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਦੁਖੋ ਪਾਣੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਹਿੰਗੀ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਸੁਨਿਆਰਾ ਦੀਨੂ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਹ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਧੌਕਣੀ ਫੂਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਸਤੇ ਗਹਿਣੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਸਨ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6.
ਦਰਬਾਨ ਮੁਕੰਦ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਤੋਂ ਕੀ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਦਾਅ-ਪੇਚ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.
ਰਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਬਚਾ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ:
ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ।

3. ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜੋ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ‘ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-

ਅੱਛਾ ! ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ । ਅਬਦੁਲ ਨੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ E ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਤੁਫ਼ਾਨ – ਉੱਠ ਆਇਆ । ਮੈਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਸ਼ਤੀ ਕੰਢੇ ਤਕ ਲੈ ਆਇਆ ਜਿਉਂ ਹੀ ਮੈਂ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਕ ਚੀਤੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ‘

ਰਵੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਡਰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਬਦੁਲ ਬੋਲਿਆ, ਦੇਖ, ਰਵੀ ! ਮੈਂ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਭਲਾ ਚੀਤੇ – ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਉਂਦਾ ? ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਰੱਸੀ ਦਾ ਫੰਦਾ ਪਾ ਕੇ ਚੀਤੇ ਦਾ ਗਲਾ ਫੜ ਲਿਆ ।ਉਸ ਚੀਤੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਖਾਧੇ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਅਬਦੁੱਲ ਨਾਲ ਵਾਹ ਉਸੇ ਦਿਨ ਪਿਆਂ ਸੀ । ਮੈਂ ਤਾਂ ਚੀਤੇ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਚੱਪੂ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਚਾਲੀ ਮੀਲ ਤਕ ਉਸੇ ਕੋਲੋਂ ਖਿਚਵਾਈ । ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਨਾ ਪੁੱਛਣਾ, ਰਵੀ !

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਜਦੋਂ ਅਬਦੁਲ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਚਾਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ – ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਇਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਅਬਦੁਲ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਆਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿਸ਼ਤੀ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3:
ਜਦੋਂ ਅਬਦੁਲ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜਾ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਚੀਤੇ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । .

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਅਬਦੁਲ ਨੇ ਚੀਤੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ?
ਉੱਤਰ:
ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਰੱਸੀ ਦਾ ਫੰਦਾ ਪਾ ਕੇ ਚੀਤੇ ਦਾ ਗਲਾ ਫੜ ਲਿਆ । ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੱਪੂ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਚਾਲੀ ਮੀਲ ਤਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਖਿਚਵਾਈ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਅਬਦੁਲ ਦੇ ਚੀਤੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਸਨ ?
ਉੱਤਰ:
ਅਬਦੁਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੀਤੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਖਾਧੇ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਅਬਦੁਲ ਨਾਲ ਵਾਹ ਅੱਜ ਪਿਆ ਸੀ । ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੀਤੇ ਨਾਲੋਂ ਡਾਢਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ।

Punjab State Board PSEB 5th Class Punjabi Book Solutions Chapter 3 ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ Textbook Exercise Questions and Answers.

PSEB Solutions for Class 5 Punjabi Chapter 3 ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ

1. ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ:

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਖ਼ਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ-
(ਉ) ………… ਮਿੱਠੀ ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ।
(ਅ) ਮਿੱਠਾ-ਮਿੱਠਾ ………… ਪਿਆਉਂਦੀ ।
(ਇ) ਮੈਂ ………… ਦਾ ਲਾਡ-ਦੁਲਾਰਾ ।
(ਸ) ਮੈਨੂੰ ਆਖੇ ………… ਤੇ ਤਾਰਾ ।
(ਹ) ਮੈਂ ਮੰਮੀ ਦਾ …………।
(ਕ) ਮੈਂ ਹੱਸਾਂ, ਉਹ …………. ਹੱਸੇ ।
ਉੱਤਰ:
(ੳ) ਠੰਢੀ ਮਿੱਠੀ ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ।
(ਅ) ਮਿੱਠਾ-ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਂਦੀ ।
(ਈ) ਮੈਂ ਮਾਂ ਦਾ ਲਾਡ-ਦੁਲਾਰਾ
(ਸ) ਮੈਨੂੰ ਆਖੇ ਚੰਨ ਤੇ ਤਾਰਾ
(ਹ) ਮੈਂ ਮੰਮੀ ਦਾ ਲਾਡ-ਦੁਲਾਰਾ
(ਕ) ਮੈਂ ਹੱਸਾਂ, ਉਹ ਖਿੜ-ਖਿੜ ਹੱਸੇ ।

2. ਇੱਕ-ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ-

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਲਾਡ ਕਿਵੇਂ ਲਡਾਉਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਬੱਚੇ ਦਾ ਰਾਹ ਕੌਣ ਤੱਕਦਾ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਾਂ ।.

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਬੱਚੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵੇਲੇ ਮਾਂ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ।

3. ਹੇਠਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ:

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੋ-
ਗੋਦੀ, ਪਿਆਰੀ, ਚੰਨ, ਤੇਲ, ਰਾਹ, ਗਰਾਂਅ ।
ਉੱਤਰ:

4. ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਅਰਥ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ:

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ (ਬਰਾਬਰ) ਅਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ
ਲਾਡ, ਵਿੱਚ, ਤੱਕਦੀ, ਉਹ, ਵੇਲੇ, ਝੱਸੇ ।
ਉੱਤਰ:

5. ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ/ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਦੀ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ- ‘
ਚੂਰੀ, ਲਾਡ, ਬਾਂਹ ਫੜਨੀ, ਤੱਕਦੀ, ਸਚਣਾ ।
ਉੱਤਰ:

1. ਚੂਰੀ (ਰੋਟੀ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਖੰਡ ਤੇ ਘਿਓ ਰਲਾਉਣਾ)-ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੁਆਦੀ ਚੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ. .
2. ਲਾਡ (ਪਿਆਰ)-ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਾਡ ਨਾਲ ਪਾਲਦੀ ਹੈ ।
3. ਬਾਂਹ ਫੜਨੀ (ਸਹਾਰਾ ਦੇਣਾ)-ਯਤੀਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਾਚੇ ਨੇ ਬਾਂਹ ਫੜੀ ।
4. ਤੱਕਦੀ (ਦੇਖਦੀ)-ਮਾਂ ਘਰੋਂ ਗਏ ਬੱਚੇ ਦਾ . ਰਾਹ ਤੱਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।
5. ਜਚਣਾ ਠੀਕ ਲਗਣਾ)-ਤੇਰੀ ਕਮੀਜ਼ ਨਾਲ ਪੈਂਟ ਦਾ ਰੰਗ ਜਚਦਾ ਨਹੀਂ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜ ਵਾਕ ਲਿਖੋ ।
ਉੱਤਰ:
(ਨੋਟ-ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ‘ਲੇਖ-ਰਚਨਾ” ਵਿਚ “ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ’’ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ।)

6. ਕਾਵਿ-ਟੋਟਿਆਂ ਦੇ ਸਰਲ ਅਰਥ

(ਉ) ਠੰਢੀ ਮਿੱਠੀ ……………ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ।

ਸਰਲ ਅਰਥ-ਬੱਚਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਬਹੁਤ ਠੰਢੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ਹੈ । ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਾਡ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟ ਕੇ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ । ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜਿਸਦੀ ਬਹੁਤ ਥਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ਹੈ ।

(ਅ) ਭੁੱਖ ਲੱਗੇ ..
………….. ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ । ਸਰਲ ਅਰਥ-ਬੱਚਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਝੱਟ ਮਿੱਠਾ-ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾ ਕੇ ਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ।

(ਇ) ਮੈਂ ਅੰਮੀ ਦਾ ………………………….. ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ।
ਸਰਲ ਅਰਥ-ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ । ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ‘ਚੰਦ’ ਤੇ ਕਦੇ ‘ਤਾਰਾ’ ਆਖ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ, ਹੈ । ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਤੱਕਦੀ ਰਾਹ-ਉਡੀਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।

(ਸ) ਮੈਂ ਹੱਸਾਂ ਉਹ ……………..ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ । ਸਰਲ ਅਰਥ-ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਖਿੜ-ਖਿੜ ਕੇ ਹੱਸਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇਲ ਝੱਸਦੀ ਹੈ । ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ਹੈ ।
ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਝੱਸੇ-ਮਾਲਸ਼ ਕਰਨੀ । ਜਚੇ-ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ । ਗਰਾਂਅ-ਪਿੰਡ ।

7. ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਠੀਕ ਉੱਤਰ ਉੱਤੇ ਸਹੀ (✓) ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1.
‘ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਸੁਨੀਲਮ ਮੰਡ (✓)।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2.
ਕਿਸਦੀ ਛਾਂ ਠੰਢੀ ਮਿੱਠੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਮਾਂ ਦੀ । (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3.
ਮਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਚੂਰੀ (✓) ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4.
ਮਾਂ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਪਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੁੱਧ (✓)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5.
ਮਾਂ ਕਦੋਂ ਬਾਂਹ ਫੜਦੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ:
ਦੁੱਖ ਵੇਲੇ (✓) ।